Kapaskuhan at Kabuhayan
Ni Alexander Martin Remollino

NOONG NAGSISIMULA pa lamang ang Disyembreng ito, nakapagbahagi ang suki naming magtataho ng kanyang kuro tungkol sa pagkakaiba ng Paskong ito sa nagdaang mga Pasko. “Parang di Pasko ngayon, ano?” aniya. “Dati, paramihan ng ilaw ang mga bahay; ngayon, kahit parol, di mo makita.”

Nakalulungkot, ngunit totoo ang sinabi niyang ito. At hindi lang iyan; pati mga pamaskong awitin ay bihira nating marinig ngayon. Waring walang gana ang mga taong ipagdiwang pa ang Pasko.

Sa una’y maaaring maitanong natin kung hindi kaya nababaliw na ang mga tao. Hindi ba’t ang Pasko’y panahon ng paggunita sa pagsilang ng Dakilang Mesiyas? Bakit mawawalan ng gana ang sinumang ipagdiwang ito?

Subalit sino nga naman ang magkakaganang ipagdiwang angPasko ngayon? Kayraming kumpanyang nagsasara at libu-libong tao ang nawawalan tuloy ng trabaho. Hindi pa nakatutulong ang sahod na 'i maitaas-taas at halaga ng mga bilihing di maibaba-baba. Sapin-saping paghihirap ang dulot nito sa mga tao, kaya’t masisisi ba natin ang karamihan kung mawalan sila ng ganang magdiwang ngayong Pasko?

Dinaranas natin ngayon ang pinakamalakas na pagbagsak ng ating kabuhayan mula nang panahon ng mga Hapones. (Pinakamatindi pa rin ang noong panahon ng mga Hapones pagkat noo’y bibili ka lang ng galunggong ay isang bayong pa ang perang kailangan mong dalhin.) Sapagkat ang kalakhan ng kabuhayan nati’y hawak ng mga dayuhang mamumuhunan, nadamay tayo sa pinsalang dulot ng mga pagpapasabog noong Setyembre 11 sa ekonomiya ng Estados Unidos. Nagsiurong ang kayraming mamumuhunang Amerikano mula sa atin at napilay tuloy ang ating ekonomiya.

Napapanahon ngayong pag-aralan ng pamahalaan ang pagbabalangkas at pagpapatupad ng isang programang pangkabuhayang hindi umaasa sa mga dayuhan, isang programang nakasalig sa paggamit ng sarili nating mga yaman upang makapagtayo ng sarili nating mga industriya. Sa ilalim ng ganitong programa, ang ating kapital ay magpapaikut-ikot lamang sa ating bansa at hindi tuluy-tuloy na lalabas na gaya ng nangyayari ngayon. Hindi na laging may magsasarang kumpanya at mga manggagawa at kawaning mawawalan ng hanapbuhay.

Magiging katwiran kaipala ng pamahalaan ang tayo’y walang sapat na kapital upang makapag-industriya. Ikagugulat ng pamahalaan, kung gayon, ang malamang ang kalakhan ng kapital na ginagamit ng mga dayuhan ay nanggagaling din sa atin. Sa ilalim ng Foreign Investments Act, ang mga dayuhang mamumuhunan ay maaaring magtungo sa ating bansa nang walang dala halos liban sa mga pangalan ng kanilang mga kumpanya, mangutang ng puhunan sa ating mga bangko, at iuwi nang buo ang kanilang kikitain.

Nakalulungkot na pati ang pagdiriwang natin ng Pasko’y naaapektuhan ng isang programang pang-ekonomiyang sumisira at hindi nagsasaayos sa ating ekonomiya. Kakaunti na nga ang dahilan upang magsaya sa mundong ito at nababawasan pa ang sa ating mga Pilipino.

===============
Si Alex ay isang freelance manuscript editor.