Kailan pa ba tayo magtatanda?
ni Rey Refran

KAMAKAILAN lamang ay balitang-balita na naman ang malagim na wakas na sinasapit ng mga mag-aaral na pumapasok sa mga fraternity o mga kahalintulad nitong organisasyon sa pamamagitan ng hazing o ang pisikal na pananakit ng nga miyembro sa mga nagnanais mapabilang sa kanilang samahan.

Napasama sa listahan ng mga mag-aaral na nagbuwis ng buhay dahil lamang sa walang kakwenta-kwentang ritwal na iyan si Rafael Albano III sa tila humahabang listahan ng mga biktima ng hazing tulad nina Lenny Villa, Seth Lopez, Alex Icasiano, Edward Domingo, at iba pa na nasira ang kinabukasan.

Ang pagkamatay ni Albano at ang malubhang pagkakasugat ng lima pang kamag-aral nito sa kamay ng Sigma Mu Fraternity, isang ekslusibong kapatiran para sa mga mag-aaral ng Medisina sa Far Eastern University, ay nangyari sa kabila ng mahigpit na pagpapatupad ng Anti-Hazing Law. Unang binalangkas ang batas na ito matapaos ang pagpanaw ni Villa na pinahirapan at pinatay ng kanyang mga magiging "brod" sana sa Aquila Legis Fraternity noong 1991.

Sa kasalukuyan, kahit mayroon nang ganitong batas ay hindi rin nasugpo ang kultura ng karahasan sa mga samahang ito, maging sa mga kilalang institusyon na dapat sana ay nangangalaga sa kapakanan ng mag-aaral. Hindi pa nga sila nagtatanda sa mga mararahas na pangyayaring kaakibat ng hazing.

Kahit na tahasan itong kinondena ng mga naging lider ng bansa, mula sa administrasyong Aquino hanggang sa kasalukuyang administrasyong Macapagal-Arroyo ay tila baga nagbibingi-bingihan pa rin ang mga kinauukulan, mula sa mga opisyal na inatasang magpatupad ng Anti-Hazing Law hanggang sa mga opisyal ng mga organisasyong namimihasa pa rin sa impluwensiya at tradisyon na kanilang bitbit.

Oo nga, tradisyon nga ang mga pambungad na ritwal na ginagawad sa mga baguhan sa mga kapatirang iyan. Ngunit kataka-taka rin ang ebolusyon ng hazing mula sa dating norm ng initiation. Dati, ang ginagawa lamang ay tila baga mga kahalintulad gawaing-bahay, na pangakaraniwan sa mga kapatiran mula pa noong panahon ng mga kolonyalistang Amerikano. Maging ang pag-utos ng paghalik ng neophyte o baguhan sa kasamahan nilang babae (na tila baga pabiro lamang) ay isa rin sa mga gawain noon sa initiation, bukod pa sa mga physical challenge na para bang PE lamang o ang magaang pagpalo ng paddle sa kanila bilang simbolo ng pagtanggap sa samahan.

Maging ang Philippine Military Academy (PMA) ay naging institusyon na ang hazing lalo na sa mga mag-aaral nito na gustong makatapos ng karera sa larangan ng militar. Wala na diumanong magawa ang mga opisyal dahil aminado na sila na hindi kayang maalis ang kulturang kakibat nito sa kanilang sistema; samakatwid ay bahagi na ito ng buhay-PMA. Kung lilimiin pa nga, sa loob pa lamang ng PMA ay may isang plebo o mag-aaral nito ang namamatay taun-taon dulot ng hazing.

Sa madaling salita, kinukunsinti ng PMA ang napakarahas na kultura ng hazing, tulad ng ilang kilalang kapatiran na karamiha'y matatagpuan sa Unibersidad ng Pilipinas. Ito ay sa kabila ng panawagan ni Pangulong Macapagal-Arroyo na alisin na sa kabuuang sistemang panlipunan ang ganitong uri ng karahasan.

Ngunit dahil may nalagas na namang buhay dulot ng kahayupan na hazing, hindi pa ba ito sapat upang magising na ang mga kinauukulang ito sa katotohanan at magtulungan na lamang na mapanatili ang kulutura ng kapayapaan sa kampus at sa kani-kanilang mga samahan? Hindi lamang nakasisira ng kinabukasan ng mga mag-aaral na nabibiktima sa hazing, kundi maging sa mga nagpapatupad nito ay nakasisira rin ito sa kanilang buhay dahil habambuhay silang makukunsensiya sa kanilang ginawa sa kanilang kapwa.

Hindi na natin kailangan ng isa pang Lenny Villa, Seth Lopez, Alex Icasiano, Edward Domingo o Rafael Albano upang mamulat lamang sa katotohanan na hindi na tama ang pagpapatupad ng hazing sa mga samahang ito, manapa'y ang kultura ng karahasan. Hindi na natin kailangan pa ng isa pang magbubuwis ng buhay at kinabukasan dahil lamang sa walang kakwenta-kwentang ritwal na ito. Kailangan na nating imulat ang mga sarili natin sa katotohanang ang mga mararahas na gawain tulad ng hazing sa mga kapatiran ay walang lugar sa lipunan, maging sa buhay-akademiko.