Hindi Lang sa Hukuman

Itong nagdaang Nobyembre 1 ang unang anibersaryo ng panggagahasa ng ilang sundalong Amerikano sa isang Pilipinang ngayo’y kilala ng lahat bilang si “Nicole.” Ngayo’y naghihintay ng hatol ang sakdal na kanyang isinampa laban kina Lance Cpl. Daniel Smith, S/Sgt. Chad Carpentier, Lance Cpl. Keith Silkwood, at Lance Cpl. Dominic Duplantis.

Mataman ang pagmamatyag ng buong bayan sa kasong ito sapagkat sa kasaysayan ng Pilipinas, ito ang kauna-unahang sakdal na naisampa sa anumang hukuman laban sa mga sundalong mula sa Estados Unidos, isang bansang itinuturing na kabahagi natin sa isang “natatanging ugnayan.”

Sa mga nagdaang kaso ng panggagahasa ng mga sundalong Amerikano sa mga Pilipina, ang mga salarin ay basta na lamang napauuwi sa Estados Unidos kaya’t ang mga naging biktima’y walang nakikita ni anino ng inaasam na katarungan. Dala na rin ito ng katangian ng ating ugnayan sa Estados Unidos — kung saan “tayo’y parang boksingerong pumasok sa ring na ang isang kamay ay nakagapos sa likuran natin,” sa wika nga ng yumaong istoryador na si Renato Constantino.

Ang mismong pagkakapagsampa ng sakdal ni Nicole sa hukuman ay isang pangyayaring sukat tumawag ng pansin ng lahat.

Ngunit ano nga kaya ang duduluhan ng pagsasakdal na ito? Makakamit kaya ni “Nicole” ang katarungan?

Ang mga naging palatandaan sa nakalipas na isang taon ay waring mga babala.

Unang-una nang dagok ang mga hakbang at pananalita ni Sekretaryo Raul Gonzalez ng Kagawaran ng Hustisya. Sa mula’t sapul pa lamang ay ayaw niyang maniwalang talagang nagahasa si “Nicole” — kahit na may matibay na ebidensiyang dinanas nga niya ang gayong kahayupan. Nang sina Carpentier, Silkwood, at Duplantis ay maisakdal bilang mga pangunahing akusado kasama ni Smith, nagwika pa itong kagalang-galang na Sekretaryo Gonzalez na dapat sana’y higit na mababa ang sakdal sa tatlo, subalit siya raw ay yumukod upang “papayapain ang nagwawalang madla” — kahit pa may sapat na batayang ligal upang ituring silang pangunahin ding akusado.

Marami pang nakapagngingitngit na bagay ang daranasin ni “Nicole” sa mga susunod na buwan.

Nariyan ang kung paa-paano na lamang na pagtatrabaho ng tagausig na itinalaga ng pamahalaan sa kanyang kaso — sa pangunguna ni Senior State Prosecutor Emilie de los Santos at, ayon sa ina ni “Nicole” at sa kanilang pribadong abugadang si Evalyn Ursua, maliban kay State Prosecutor Hazel Valdez. Dahil sa sinadyang palpak na pagtatrabaho ng karamihan sa mga tagausig na itinalaga ng gobyerno, nahirapan tuloy ang kampo ni “Nicole” na bakbakin ang linya ng depensa na siya diumano’y kusang nagpagalaw kina Smith.

Ibinunyag pa ng ina ni “Nicole” sa isang yugto ng paglilitis na mismong si De los Santos pa ang nag-alok sa kanila ng pakikipag-areglo sa mga nasasakdal, at may banta pa raw na kung hindi sila makikipag-areglo’y “ipagpapalit” ang kaso niya sa usapin kay Jocelyn “Jocjoc” Bolante, dating Pangalawang Sekretaryo ng Agrikultura. Nang pumutok ito sa mga pahayaga’y kagyat na binansagan ni Gonzalez ang ina ni “Nicole” bilang isang “sinungaling” nang hindi man lamang gumagawa ng karampatang pagsisiyasat.

At nang sa isa pang yugto ng paglilitis ay tila nakalamang ang depensa, biglang ibinunyag ni Valdez na ang balak na muling pagsasalang kay “Nicole” upang magharap ng rebuttal evidence ay ipinakansela ni De los Santos. Dahil sa pagbubunyag na ito, si Valdez ay ginantimpalaan ni Gonzalez ng pagtatanggal sa kanya mula sa lupon ng mga tagausig.

Ang lahat ng mga ito’y tila nagsasabi sa ating huwag tayong mangarap nang lampas sa maaari nating abutin.

Ngunit kung hindi man magiging makatarungan ang hatol ng hukuman, hindi roon matatapos ang laban — sapagkat hindi lang sa hukuman mahuhugot ang katarungan sa usaping ito.

Leave a Reply