MAHIGIT tatlong taon na ang nakalipas mula nang magtapos ako sa Reserve Officers Training Corps (ROTC).

Kung lilimiin, dapat ay hindi na ako nakikialam kasalukuyang kontrobersiyang bumabalot dito dahil tapos na nga akong kunin ito.  Ngunit ang aking pakikisangkot ay ginagawa ko bilang isang nagmamalasakit na mamamayang nagdaan sa dalawang taon ng walang kasilbi-silbing pahirap upang makapagtapos lamang sa kolehiyo.

Noong freshman pa lamang ako sa kolehiyo noon, mulat na rin ako kahit papaano sa pagiging walang-silbi ng programang ROTC na sinasabi nilang kinakailangang kunin sa unang dalawang taon ng kolehiyo. Tila baga nag-aatubili akong kunin iyon; masarap pang mag-imbento ng palusot, tulad ng pagkakaroon ng sakit na asthma (na sa katotohanan ay mayroon talaga ako), huwag lamang enrolan ang naturang kurso.

Ayoko mang mag-ROTC, napilitan pa rin ako. Nasa isip ko kasi, tulad ng nakararaming estudyante, na kinakailangan ito upang makapagtapos sa kolehiyo.

Sa unang taon ko sa ROTC ay noon ko napagtanto na mahirap din ang maging kadete, kahit pa hindi ka opisyal ng balangay. Bukod sa katotohanang ipagbubuno mo ang pagpasok sa kolehiyo anng anim na sunud-sunod na araw sa isang linggo ay kinakailangan mo pang pumasok ng Linggo upang sumailalim sa limang oras na dire-diretsong training sa ilalim ng matindi at nakapanghihinang sikat ng araw habang nagmamartsa at may hawak na mga istupidong ripleng antigo.  (Ni hindi man lang nga kami tinuran kung paano gamitin iyon sakaling may digmaan).

Wika nga, mas masarap pa pala ang buhay noong ako ay nasa Citizen Army Training (CAT) noong haiskul na kung saan bukod sa mas maikli ang lingguhang training (sa aking kaso ay wala pang ddlawang oras) ay hindi naman ganoon kahirap ang asignatura.  Hindi ko rin nga dapat alalahanin kung magagamit ko iyon sa pang-araw-araw na buhay dito sa mundo dahil mga basics lamang sa military training ang tinuturo.  Para sa akin, mas pinalala lamang na CAT ang ROTC.

Dahil nga sa hindi sanay ang katawan ko sa pahirap noon ay tila baga isinubo ko na lamang ang napaka-init na pagkain sa bibig kahit ayoko. Tiniis ko ang isang taon ng pagmamartsa, paghawak ng riple at kung anu-ano pang mga walang kwentang parusa habang nagsasanay.  Tila baga sinasabi pa ng aming mga superyor na ang mga ganitong kaseng training ay "nagpapalalaki" sa amin at naghihiwalay sa mga tinatawag na bakla o binabae.  Para naman yatang nalalayo na ito sa tunay na layon ng ROTC na makapagsanay ng mga bagong reserba sa Sandatahang Lakas ng Pilipinas.  Tuloy, dahilan sa hindi rin makayanan ng malaki kong katawan ang rigorosong pagsasanay, napadalas din ang absences ko. (Mabuti na nga lang at nakontrol ko; kung hindi, malilintikan ako sa mga opisyales ng aming balangay).

Mabuti na lang at hindi ako nagtagal sa pasakit na aspeto ng pagsasanay militar sa ROTC.  Nang pumasok na ako sa ikalawang taon sa programang iyan ay nag-apply ako bilang kawani (staffer) ng pahayagan ng aming balangay.  Isang kaginhawaan din ito pra sa akin dahil mas nagamit ko ang aking kakayahan sa pagsusulat makapaglingkod lamang sa ROTC.  Nagkataon din na noon ay ikalawang taon na ng implementasyon ng Expanded ROTC Program, kung saan hindi na lamang sa pagmamartsa at paghawak ng riple nakasentro ang ROTC; binuksan na rin ang opsyon sa mga kadete na kumuha ng civil welfare service at law enforcement service.

Kahit noon pa mang kadete pa ako sa ROTC ay pingagarap ko na rin ang pagsasawalang-saysay nito dahil hindi naman nagagamit kailanman ng mga nagtatapos rito ang kanilang natututunan sa asignaturang ito.  Siguro’y mas magkakaroon pa ito ng silbi kung itulad na lamang ito sa programa ng Estados Unidos na hawig din sa ROTC, kung saan binibigyang-pagkakataon ang mga nakapagtapos na makapaglingkod sa mga sangay ng militar sa loob ng isang taon.  O kaya, sana'y minobilize na lamang ng pamahalaan ang milyun-milyong mga reserbista na walang kapansanan upang labanan ang mga teroristang Abuy Sayyaf na hanggang ngayon ay namamayagpag pa rin sa Mindanao.  Kung ganoon din lang sana ay bukas ako na maglingkod diyan upang magamit naman ang mga natutunan ko sa ROTC. Yun nga lang, sa ngayon ay wala na akong maalala ni isa man sa mga ito.

Isa pa, nakikita ko rin ang kawalang-silbi nito sa mga kakilala ko sa aming unibersidad dahil ang ROTC ang nagsisilbing bulilyaso sa kanilang akademics.  Halimbawa, ang dalawa kong kakilala, isa sa kanila ay 37 taong gulang na, ay hindi nakagradweyt dahil lamang sa kulang pa ang kanilang units sa ROTC. Naghihintay na lamang sila ng abolisyon nito upang makakuha na sila ng diploma.  (Mabuti na nga lang at kahit paano ay may mga magagandang trabaho pa rin sila.)  Gayundin, ang mga kakilala kong opisyales ng balangay ng ROTC sa amin ay kamuntikan nang hindi makapag-enrol sa semestreng ito; Hindi nila naipasa ang kanilang mga major subjects dahil mas napagtutuunan nila ng pansin ang ROTC, kaya kamuntikan na rin silang mapatalsik mula sa kani-kanilang mga kurso.

Sa ngayon, lalo pang tumitindi ang protesta ng mga kadete upang iparating sa ating pamahalaan ang kanilang pagnanais na buwagin na ang ROTC.  Naririyan ang mga walk-out tuwing may training day, mga pulong o symposium para maipabatid sa madla ang mga layunin upang tuluyan nang mabuwag ang isang programang pangakademiko na nawawalan na ng saysay—at nang palitan ito, sakali man, ng isang programang may layunin ng tunay na paglilingkod sa bayan.  Nakakataba ng puso na anuman ang hindi namin nagawa noong kapanahunan namin sa programang iyan ay ginagawa ng mga bagong henerasyong mulat sa mga pangyayari ngayon.  At nangako ako sa sarili ko na tutulungan ko ang mga grupong ito na ipabatid ang mensaheng ito sa pamahalaan at mga mamamayan upang magtagumpay ang layuning lansagin na nang walang anumang kundisyon sa lalong madaling panahon ang ROTC.

------------------
Ang “Reybeldeng Matanglawin” ay pseudonym ng isang contributor dito sa Tinig.com.