DATI-RATI'Y SI si Sen. Juan Flavier (na napababalitang tatakbo sa
halalang pampangulo sa 2004 at isa sa mga nangunguna sa talaan ng
mga iboboto ng madla sakali ngang kumandidato) ang nagsasabing, "Bawal
magkasakit!"
Ang pangungusap na ito ay pinasikat ng isang serye ng mga patalastas
ng Clusivol, isang produktong bitamina. Ang Kagalang-galang na Sen.
Flavier ay nakagawa ng ilang patalastas sa seryeng ito. Lahat ng patalastas
na ito ay umiikot sa temang, "Bawal magkasakit!"
Sa isa sa mga patalastas na ito, marami siyang kasama at isa sa mga
ito ang nagsabing, "Sa panahon ngayon, parang iresponsable na'ng
magkasakit."
Ngayon nama'y si Sen. Loren Legarda-Leviste, na diumano'y nakikain
sa mga dampa noong siya'y nangangampanya para sa eleksiyon ng 1998,
ang nagbibigkas ng pangungusap na ito sa isang patalastas ng Clusivol
pa rin. Kung lahat tayo'y magkakasakit, tanong ng Senadora, ay ano
na lamang ang ating mararating? "Ngayon, higit kailanman,"
dagdag pa ni Sen. Legarda-Leviste, "bawal magkasakit!"
Sa sinumang magtitiyagang mag-isip nang kaunti ay magiging napakalinaw
ang mensahe ng mga patalastas na ito. Ang kalusugan ay kailangan ng
katawan upang matamo nito ang lakas na kailangan sa mahahalagang gawain.
Kailangan ng katawan ang mga bitamina upang malayo tayo sa mga sakit.
Sapagkat ang Clusivol ay produktong bitamina, bawal ang hindi paggamit
nito, at kung hindi tayo gagamit nito ay iresponsable tayo at ano
na lamang ang ating mararating?
Datapwat di ganito kapayak ang katotohanan.
Sa isang pag-aaral na isinagawa ng Ibon Foundation noon pang Abril
2002, lumalabas na ang isang pamilyang binubuo ng anim na tao—ang
karaniwang pamilya sa Pilipinas—ay nangangailangan ng mahigit
sa P530 upang mabili ang lahat nitong pangangailangan sa isang araw.
Ang karaniwang manggagawang Pilipino ay kumikita ngayon ng hamak
na halagang P250 sa isang araw, at ang hinihinging P125 na dagdag
sa arawang sahod ng Kilusang Mayo Uno—na kung idaragdag sa kasalukuyang
arawang sahod ng karaniwang manggagawa sa Pilipinas ay aabot sa P375
lamang—ay ayaw pang ibigay ng pamahalaang walang pinakikinggan
kundi ang mga kapitalistang kung magtapon ng pera sa mga handaang
ipinangangalandakan sa mga society page ng mga pahayagan, lalo na
sa mga pitak ng mga Maurice Arcache at Kris Aquino at Tim Yap na kaipala'y
sapat na sapat lamang ang Ingles na natutunan sa kani-kanilang pinasukang
mga paaralan upang sumulat ng walang iba kundi kaungasang binuhusan
ng Drakkar, ay parang yaong mga dayuhang fastfood restaurant na naghahagis
ng basura sa mga ilog.
Kaya't kung ikaw ay kumikita ng P250 lamang sa isang araw at may
tinutustusan ka pang limang kapamilya, maging sa pang-araw-araw na
pagkain ay kulang ang kita mo at dahil sa kakaunti lamang ang mabibili
mong pagkain ay hindi ninyo makukuha ang sapat na sustansiyang kailangan
sa lubos na ikalulusog ng inyong mga katawan. Paano ka pa ngayon makabibili
ng Clusivol?
Hindi na kailangan ang kahenyuhang pangmatematika ng isang Pythagoras,
dili kaya'y ng isang Euclid, upang mapagtantong sa kasalukuyang kalagayan
ng karaniwang manggagawang Pilipino, walang sinuman ang may karapatang
magsabing bawal ang magkasakit.
Sa isang banda, maikakatwiran ng ilang mahilig magmagaling, lalo
na yaong hindi kailanman nakakita ng mga impis na tiyan at butuhang
dibdib na karaniwang matatagpuan saanmang sulok ng bayang ito, na
ang sinuma'y makabibili ng mga produktong bitamina tulad ng Clusivol
sa pamamagitan ng wastong paghawak ng pera. Ganito marahil ang ikakatwiran
ng mga may kagagawan ng mga patalastas ng Clusivol.
At may katwiran din naman sila, kung magmamatwid nga nang gayon.
Ang isang karaniwang manggagawang Pilipinong may tinutustusang limang
kapamilya ay tiyak na regular na makabibili ng Clusivol kung babawasan
niya ang salaping inilalaan sa pang-araw-araw na pagkain nilang mag-anak.
Mapatatawad si Sen. Loren Legarda-Leviste sa pagsasabing bawal magkasakit
sa kabila ng kalagayan ng karaniwang manggagawang Pilipino sa kasalukuyan.
Marahil ay hindi naman gayon kalawak ang naging karanasan niya sa
pakikisalamuha sa mga dukha nating kababayan. Maipapayo sa kanya ang
higit na malimit na pagtungo sa mga looban at sa mga liblib na nayon.
Subalit si Sen. Juan Flavier?
Siya'y lumaki sa piling ng mga dukha. Ang elementarya at haiskul
ay kanyang tinapos sa mga paaralang pampubliko. Sa kolehiyo, kumuha
siya ng Public Health at pagkaraa'y nagtuloy sa Medisina—parehong
sa Unibersidad ng Pilipinas niya tinapos ang mga ito. Bago siya naging
kalihim ng kalusugan at senador ay matagal siyang nanggamot sa kanayunan.
Higit sa lahat, siya ang dapat makaalam na katarantaduhan ang tema
ng mga patalastas ng Clusivol.
