Power Bill:
Power para sa nasa Kapangyarihan?
Ni Marie Stella
De La Cruz
Pinoy Times Special Edition
(Ikalawang
pahina)
Pakinabang
o Pahirap?
May kaugnayan
ang problema ngayon ng Napocor sa mga kontrata nito sa IPPs. Bandang
1999, umabot sa 45 IPPs ang nakontrata ng Napocor para magprodyus
ng kuryente para sa bansa. Noong 1990s dumanas ang Pilipinas ng krisis
sa enerhiya. Nagkaroon ng mga brown-out na tumatagal mula 4 hanggang
8 oras araw-araw. Kaya noong 1992, pumasok ang gobyerno ni Ramos sa
mga kontrata sa mga pribadong prodyuser ng kuryente o mga tinatawag
na IPPs. Maraming ibinigay na mga garantiya sa IPPs mahikayat lamang
silang pumasok sa bansa.
Ilan sa mga garantiyang
ito ay ang “take-or-pay agreement.” Ayon sa kontrata, bibilhin ng
gobyerno ang 70% hanggang 90% ng kayang i-produce na kuryente ng IPPs.
Magamit man o hindi, i-prodyus man o hindi ang nakontratang kuryente
ay kailangang bayaran ng Napocor. Ayon na rin sa isang ulat, 20 hanggang
40% lamang ang aktuwal na nagagamit ng Napocor. Noong Setyembre 1998,
umabot sa P7.5 bilyon ang lugi nito mula sa 32 contracts.
Meron ding fuel
cost guarantee na ibinibigay sa IPPs. Hindi apektado ng pagtaas ng
presyo ng krudo ang operasyon ng IPPs. Ang Napocor ang sasagot sa
mga pagtaas ng presyo ng krudong gagamitin para sa pagprodyus ng kuryente.
Hindi lang pagtaas sa presyo ng krudo ang ginagarantiyahan, ganoon
din ang pagbabago sa halaga ng piso laban sa dolyar. Hindi rin apektado
ang lahat ng mga kontrata sa IPPs ng pagbaba ng piso laban sa dolyar.
Dahil ang mga kontrata ay dolyar ang halaga, ang Napocor muli ang
pumapasan sa epekto ng pagbaba ng piso laban sa dolyar. Noong 1996
umabot lamang sa P23-P26 ang halaga ng isang dolyar at tumaas na ngayon
sa P50, Napocor ang nagbabayad ng labis na ito.
Ang masakit pa
nito, bukod sa dolyar ang katumbas ng halagang ibinabayad sa IPPs,
hindi hamak na mas mahal pa ang presyo ng bawat kilowatt-hour na ibebenta
ng IPPs sa Napocor kaysa kuryenteng gawa ng planta nito. Ayon sa pag-aaral
mismo ng World Bank, noong 1996, ang average na presyo ng pagprodyus
ng kuryente ng IPPs ay umabot sa $76 bawat megawatt hour kaysa sa
$57 lamang ng Napocor.
Ayon sa DOE, gayundin
sa proponents ng bill, kailangan daw ang ganitong mga garantiya upang
mahikayat ang IPPs na magprodyus ng kuryente noong panahon ng krisis
sa kuryente sa bansa.
Ayon sa pag-aaral
ng Freedom from Debt Coalition (FDC), ang mga garantiya sa kita ng
IPPs tulad ng: take or pay agreement, fuel guarantee at foreign exchange
guarantee ay hindi makatarungan para sa mamamayan at para na rin sa
pamahalaan. Dahil sa ganitong mga garantiya kung bakit lalong nalubog
sa utang ang Napocor. Unang-una, kung talaga ngang malaki ang pangangailangan
sa kuryente noong 1990s, papasok pa rin ang IPPs sa bansa dahil sa
may siguradong bibili ng kanilang kuryente. At kahit na makalipas
ang 1995, kung kailan nalampasa na natin ang krisis, pumasok pa rin
ang Napocor sa mga kontrata sa IPPs na taglay ang ganitong mga garantiya.
Isa pang natuklasan ng GDC ay mayroong nakasaad na “confidentiality
clause” sa mga kontrata. Ipinakita nitong hindi transparent ang ginagawang
kasunduan sa pagitan ng Napocor at ng gobyerno sa ilalim ni Ramos
at ng mga IPPs.
Sino ang nagbabayad
ngayon ng hindi naibebentang kuryente ng Napocor?
Talagang hindi
makakayanang bayaran ng Napocor ang pagkakautang nito mula sa mga
kontrata sa IPPs. Kung kaya’t kanino pa ba naman nila ito ipapasa,
kung hindi sa ating mamamayan? Halos lahat sa atin ay nagrereklamo
na sa taas ng kuryenteng binabayaran buwan-buwan. Bukod sa mataas
na ang basic charge sa kuryente P3.59 sa residential, lahat tayo ay
nagbabayad ng PPA of purchased power adjustment. Halos 70% ng basic
charge ang binabayaran natin para sa PPA. Tatlo ang pangunahing nilalaman
ng PPA: fuel cost, foreign exchange adjustment at purchased power
cost adjustment, Sinasabi ng DOE ngayon na nagbabayad tayo ng piso
kada kilowatt-hour pambayad para sa IPP contracts na ito.
Sabi nga ng isang
senador, kahit na ano pang pagtitipid ang ating gawin, mataas pa rin
ang kuryenteng babayaran natin.
Iyan ay dahil
sa PPA. At sabi naman ng FDC, kahit na maipasa pa ang power bill na
iyan, mataas pa rin ang ating kuryente dahil sa mananatili pa rin
ang ating pagbabayad sa mga madadaya at hindi makataong kontrata sa
pagitan ng Napocor at ng IPPs..
-------------
Ang artikulong ito ay muling inilathala ng Tinig.com nang may pahintulot
ng editor in chief ng Pinoy Times na si Ms Chit Estella
