ISANG PANGKARANIWANG araw lamang iyon. Pangkaraniwan subalit naging
hindi pangkaraniwan sa aking buhay. Hindi pangkaraniwan sapagkat ang
tulad kong lumaki sa masukal na gubat ay naligaw sa isang nakakalbong
bundok. Oo, ako'y naligaw nang umakyat ako sa Peak 2. Ang Peak 2 ang
isa sa matarik na umbok ni Mariang Makiling, ang diyosang malaon nang
sinalaula't ginahasa ng dayuhang kapital. Kung bakit ko ito nasabi,
sundan nyo na lang ang kwento kong ito.
Medyo nilukuban lang talaga ako ng abenturismo kaya ko sinubukang
umakyat sa Peak 2. Unang pagkakataon ko iyon nang pagkapa sa umbok
na yaon ni Makiling. Sakbat ko ang backpack na puno ng kung anu-anong
gamit. Syempre may dala akong posporo, lighter, maliit na kaldero
at mga instant na pagkain. Dalawang malaking lalagyan ng mineral water
ang pinuno ko ng tubig. Dala ko rin ang isang sleeping bag, jacket
at ilang pirasong T-shirt. Syempre pa, ang di ko maiwan-iwang bolpen
at notebook. Susubukan ko kaseng magpakamakata sa tuktok ng kalbong
umbok ni Makiling.
Mula sa Forestry (upper campus ng UPLB), nagsimula akong maglakad.
Mag-aalas kuwatro nang hapon iyon at tamang-tama para simulan ang
aking sariling adbentyur. Dahil pamilyar naman ako sa pag-akyat sa
kung saan-saang bundok, hindi ko alintana na gabihin sa daan. Hindi
na nga ako nagdala pa ng flashlight dahil kampante akong hindi ako
papabayaan ng aking mata.
Sa aking paglalakad, nadaanan ko ang malalagong puno na sa aking
pagkakaalam ay nasa pangangalaga ng College of forestry. Nakita ko
ang mga palatandaang nagsasabi kung ilang kilometro pa ang Mudspring,
Flat Rocks, Peak 2, at iba pa. Sa may bandang laylayan ni Makiling
ay nadaanan ko ang maliliit na kubo. Mayroon ding maliliit na tiyangge.
Nang malapit nang mag-agaw dilim, nasa mismong daan na ako paakyat
sa pinanabikan kong umbok. Halos mabingi ako sa maingay na konsiyerto
ng mga kuliglig. Bukod pa iyon sa madalas na sagitsit ng hangin. Habang
papataas, papaliit din ang mga puno na aking nadadaanan. Naalala ko
tuloy ang kwento kung bakit maliliit ngayon ang mga puno sa mga nakaumbok
na kayamanan ni Makiling.
Ang pagkasira ng munting gubat ni Makiling ay nagsimula nang gahasain
ito ng dayuhang kapital na inilaan sa digma. Ang tinutukoy ko ay ang
digmang agresyon ng imperyalistang United States na inilunsad nito
sa Vietnam. Kung hindi ako nagkakamali, sa masukal na dibdib kase
ni Makiling unang sinubukan ang bisa ng Agent Orange—ang lasong
kemikal na nakakasunog ng kagubatan at nakakamatay. Ito ang ginamit
ng US upang kalbuhin ang kabundukang pinagkukutaan noon ng mga mandirigmang
Vietnamese.
Oo, sa dibdib ni Makiling sinubukan ang nakakahilakbot na epekto
ng Agent Orange. At totoo ngang mabisa ang lasong kemikal na ito.
Sapagkat hanggang ngayon, ang dating masukal na puri ni Makiling ay
hindi parin nanunumbalik. Winarat nga ng dayuhang kahayukan ang kanyang
pinagyamang mga umbok.
Sa sobrang pag-iisip ko sa naging masaklap na karanasan ni Makiling
hindi ko na namalayang napawalay na ako sa daan. Ang sinusundan ko
pala ay isang patay na sapa. Malamang ang sapang iyon ay isa sa mga
kaswalti ng pananalasa ng Agent Orange. Gabi na iyon at wala akong
flashlight kaya hindi ganun kadali ang paghahanap ng daan. Subalit
sa marami ko nang karanasan ng pagkaligaw sa gubat, kampante akong
nangangapa sa dilim.
Sa aking pagkakaalam, kung saan nahahawi ang alimagmag (ito yata yung
terminong phosphorescence sa Ingles) ay 'yun ang daan. Kaya 'yun ang
aking hinanap sa gitna ng pusikit na dilim.
Habang nangangapa, nararamdaman kong may kung anong medyo makati
at masakit sa aking binti. Noong una isa lang, ngunit makaraan ang
ilang saglit hindi ko na matantya kung ilan. At alam ko na ang ibig
sabihin noon. Natikman na ng mga hinayupak na limatik ang lasa ng
aking dugo. Nang kapain ko ang aking binti, hindi ako nagkamali. Nakapa
ko ang mamasamasa at mainit-init na dugong dumadaloy.
Siguro dahil sa mabilis na takbo ng aking pag-iisip, ang naalala
ko sa mga limatik ay ang mga pulitiko't opisyal ng gobyerno.
Ang kasibaan ng mga limatik sa dugo ay halos katulad ng kagahaman
ng mga pulitiko't opisyal ng gobyerno sa pagnanakaw sa kaban
ng bayan. Naalala ko rin ang kartel ng langis na patuloy na sinisipsip
magpahanggang ngayon ang dugo't pawis ng mamamayan.
Noong una, akala ko'y malilibang ako sa pag-akyat at makalimutan
ang mga kababuyang umiiral sa lipunang Pilipino. Nagkamali ako, lintek
talagang mga limatik yan!
Nahanap ko rin naman ang daan sa gitna ng pangangapa. Nagpatuloy
ako sa pag-ahon hanggang sa marating ko ang pinal na pag-akyat. Iyon
ang pinakamatarik na bahagi. Kailangan mong humawak sa tali at mga
ugat-ugat ng puno para maka-akyat. Talagang literal na akyat.
Laking ginhawa ko nang marating ko ang pinanabikan kong umbok. Akala
noong una mayroon akong maabutang mga tao sa tuktok. Ako lang pala
ang nangahas umakyat sa araw na iyon. Ang naabutan ko lang doon ay
mga basura ng mga lintek na umakyat na walang pakialam sa kalikasan.
Kahit pala sa tuktok ng Peak 2 ay may basura.
Nang tumingin ako sa ibaba, nakita ko ang tumpuk-tumpok at hili-hilerang
mga ilaw. Dahil doon, nabanaag ko kung saan naroon ang lawa ng Laguna.
Sinubukan kong magpa-apoy ng dagmang upang hindi ako gupuin ng lamig.
Sa aking kamalasan, wala naman akong mahagilap na tuyong kahoy kahit
maliliit na sanga man lang. Buti na lang at naisip ko ang basura.
At iyon ang aking sinilaban. Nakapagpakulo naman ako ng tubig at nakapagkape.
Nakapagluto pa nga ako ng noodles kinaumagahan.
Maaliwalas ang umaga na aking nasaksihan. Kitang-kita ko ang mga
kabahayan sa kapatagang aking natatanaw. Kitang-kita ko rin ang compound
ng IRRI at sa di ko malamang kapangyarihan ay naririnig ko ang pag-iri
ng palay. Naisip kong sa tagal nang panahong pananatili ng IRRI sa
bansa, umaangkat pa rin ng bigas ang Pilipinas. Maraming Pilipino
pa rin ang nagugutom. Nabuwisit ako sa kabalintunaang iyon. Kung ganun,
sino ang nakikinabang sa IRRI? Hay naku, ang imperyalistang US na
naman ang lumulutang na dahilan ng kabalintunaan.
Umuwi akong hapung-hapo sa aking adbentyur. Hindi dahil sa layo at
tarik ng Peak 2 kundi dahil sa mga naisip doon. Halos pala sa lahat
ng sulok ay nakikita ang pamamayagpag ng imperyalismo't mga salot
na kaakibat nito.
Talagang hindi pangkaraniwan ang araw na ako'y naligaw sa Peak 2.
Susubukan ko sanang magpakamakata, subalit ang tanging namutawi sa
aking labi ay "Imperyalismo, ibagsak!"
---------------
