Pitik
Vlad B. Gonzales

UUMPISAHAN MO hindi sa pag-upo't pagpapaandar ng bolpen sa papel. Magigising ka mula sa mahimbing mong pagkakatulog. Tuwang-tuwa ka pa dahil nakasama mo ang paborito mong bold star sa iyong panaginip. Titingnan mo kung anong oras na. Mapapabalikwas ka dahil makikita mong alas-sais y medya na samantalang ang klase mo'y alas-siyete ng umaga. Gagayahin mo si Flash sa paghahanda at pagpunta mo sa klase. Hindi ka maglalakad—tatakbo ka. Tatakbo ka nang mabilis na mabilis papunta sa sakayan. Masasakyan mo ang isang bus na hinugot mula pa sa panahon ng iyong mga ninuno at sa wakas, makararating ka na rin sa iyong klase (bagaman huli ka ng 35 minutos). May ibibigay na readings ang iyong guro. Babasahin ninyong lahat ang akdang nasa readings na ito. Pagkatapos, bibigyan kayo ng dalawang minuto para pag-isipan ang akda. Magtatanong ang guro kung anong mga ideya ang nakuha ng klase mula sa akdang pinabasa. Magpapakadakila ang isa mong kaklase at babanat ng "Ang akda po'y tumatalakay sa isang pulitikal, emosyonal, ispiritwal, historikal, pisikal at moral na konteksto. Kung susuriin po natin ang ika-lima hanggang ika-dalawampu't tatlong pangungusap, makikita po natin ang mga bakas ng opresyon, modernisasyon, globalisasyon at militarisasyon na kung susuriin po natin nang may kritikal at masusing pamamaraan ay mabubuo sa ating isipan na may isang padron na nanggaling sa kasaysayan at umaabot hanggang sa kasalukuyan…" na dadagdagan pa niya ng lahat ng napag-aralan niya sa kanyang klase sa Kasaysayan. Magtataas ng kamay ang iba mo pang mga kamag-aral at lahat sila'y may masasabi tungkol sa akda. Ikaw ay nananatili pa ring nasa isang semi-conscious state ngunit bigla kang tatawagin ng iyong propesor. "Ikaw, ano ang masasabi mo sa akda?" Hindi ka makakakilos. Mamumutla ka. "Am…ma'am, kasi po….ang akda po ay….parang..parang…it's like, uh…like, hello?…duh…kasi po…kasi po, late po ako, e….". Mag-iinit ang ulo ng iyong guro (maaaring hindi siya magpahalata). Maya-maya'y sasabihin niyang gumawa ang klase ng isang sanaysay tungkol sa pinabasa niyang readings. Magrereklamo ang iba mong kaklase, ngunit ngingitian lang niya ang mga estudyanteng ito (dahil isinisingko na sila ng iyong guro sa kanyang isip). Magpapauwi siya nang maaga dahil nawalan na siya ng ganang magturo. Habang papalabas ka, muli mong babasahin ang akda. Pag-aaralan mo ito habang ikaw ay naglalakad papunta sa kantina. Bibigyan mo ng espesyal na atensiyon ang mga taong ginawang halimbawa-ang mamang drayber, ang aleng nagtitinda ng tawas, ang paslit na nagtitinda ng Storck, at iba pa. Kung nabasa mo ang akda dalawang taon na ang nakalipas, sa panahong sinisipa-sipa mo lang ang mga pulubing namamalimos sa iyo, sa mga araw na ang pinagkakaabalahan mo ay ang iyong crush, kung ano ang nangyari sa Clic o sa G-mik, sa mga oras na niloloko mo ang iyong magulang para maka-iskor ka ng dagdag na baon na gagamitin mo sa panonood ng sine, paglalaro ng Counter-strike o sa pakikipagtomaan kasama ng iyong mga katropa, talagang wala kang masasabi tungkol sa akda. Ngunit iba ka na ngayon. Makikita mo ang napakamahal na presyo sa kantina kaya bibili ka na lang ng sapin-sapin sa tindera ng kakanin sa may kanto. Sisingilin ka niya ng singkuwenta pesos at aabutan ka ng ga-kulangot na bagay na nakabalot sa plastik (nilalangaw-langaw pa ito). Tatanungin mo ang ale. "A, ale, kasama po ba sa singkuwenta yung langaw, kasi mas malaki pa po siya sa sapin-sapin, e." Sasagutin ka niya ng isang malutong na "Putang ina mo! Lumayas ka nga dito!" Lalayo ka at mag-iisip. Oo, apektado ka na ng mga bagay-bagay na dati'y hindi mo napapansin. Habang lumalaki ka'y nakikilala mo ang iba't ibang mukha ng buhay. Pinahahalagahan mo na ngayon ang beinte singkong nakalilimutang isukli ng drayber ng dyip (minsa'y nang-aaway ka pa nga). Hindi mo na iniinsulto ang mga nagrarali dahil alam mo nang tama at may kabuluhan ang kanilang ipinaglalaban. Makikisali ka pa nga sa kanila kung usapang tuition fee ang pinagtatalunan. Mapapaupo ka sa isang tabi, natapos mo na ang iyong binabasa. Maaalala mo ang pamilya ng mangingisdang tinuluyan mo noong nag-field work ka para sa isa mong subject. Maaalala mo ang lahat-lahat, dahil lamang sa isang akda na pinababasa ng iyong guro. "Oo, kaya pala nagpupursigi ako sa pagsusulat, dahil dito. Dahil sa nakakita ako, nakarinig, nakadama," ito ang mababanggit mo sa iyong sarili. Pag-uwi mo sa iyong tahanan, magmamadali kang kukuha ng papel at panulat. Sisimulan mo nang bihisan ang iyong nililikha ng telang hinabi mo mula sa mga karanasang iyong pinagtagni-tagni. Susuotan mo ito ng damdaming ibinigay sa iyo ng mundo, kukulayan ng magagarang salita, patitingkarin ang katotohanan, bubuhayin. Matutulog ka nang may ngiti sa iyong mga labi, hindi lang dahil sa may ipapasa ka na sa iyong propesor, ngunit dahil na rin sa may isa na namang kaluluwang naliwanagan ng katotohanang ibinabahagi ng isang mahusay na manunulat. Totoo nga, kung magsusulat ka, ikaw, ang buhay mo, ang iyong direksiyon at pokus sa buhay, ang talagang nalilikha.

*Ang istilo ng pagsusulat ay hango sa sanaysay na "Kung Susulat Ka" ni Jose T. Villarin, S.J.

For comments and reactions to this article, please visit Tinig.com Forums.