INANTABAYANAN KO talaga itong Eiga Sai 2002, ang libreng pagpapalabas ng mga kontemporaryong pelikulang Hapon sa EDSA Shangri-La. Pinalad naman ako't nagkapanahon upang makapanood.

Sa anim na pelikula, tatlo ang napanood ko. Una kong napanood ang "Adorenarin Doraibu" (Adrenaline Drive) at sumunod ang "Nabbie No Koi" (Nabbie's Love). Parehong nakakaaliw na kwento ng pag-ibig ang dalawa.

Life, Love, and Laughter ang tema ng Eiga Sai. Sawa-sawa ka naman talaga sa dalawang huling elemento duon sa unang dalawang pelikula. Masaya talaga. Pero para sa akin pinakamatingkad ang tema ng buhay sa "Ashita". Kung hindi kayo nakapanood, hayaan nyong ikwento ko ha?

Pelikula

Mga pira-pirasong sulyap sa iba't ibang buhay ang ipinamahagi sa mga manonood. Nariyan ang isang salu-salo, kompleto rekados ang mga handa, todo satsatan, at may kuhanan pa ng litrato! May isang pares na bagong kasal. Sa kalaliman ng gabi ng kanilang pulot-gata, nababagabag ang isipan ng lalaki. May lihim na hindi makuhang ibunyag sa kanyang bagong kabiyak.

Gayun din naman ang estado ng pag-iisip ng dalawa pang binata. Nasa tahanan ng puta ang isa, lugmok sa pagsisisi sa pag-iwan niya sa kanyang kaibigan sa maiitim na kamay ng peligro. Sa saglit ng magkasanib na kahinaan, nagbahagi rin ang babae sa kanyang kliyente.

Naghihintay naman ang isa pang binata sa kanyang sinisinta. Masiglang tumakas ang dalaga mula sa bahay upang makarating sa kanilang luntiang tagpuan. Masaya pa niyang isinalaysay ang kanyang pagtakas habang habol-hiningang sinasalubong ang katagpo. Subalit mabigat ang balita ng binata. Dumating na ang draft. Isasama siya sa pwersang susugod sa pagpapatuloy ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.

At sa isang bahay, dinadaluhan ng kumadrona ang isang babaeng ipit sa isang mahirap na panganganak.

Itinapon ng lahat ng karakter ang kanilang mga panaginip, pagbubunyag-lihim, pag-aalala, pagkabahala, at kaligayahan sa isang hinaharap. Bagamat balisa buhat ng mga suliranin at ligalig na kaakibat ng giyera, hinarap ng mga tauhan ang kanilang kinabukasan.

Nangyayari ang lahat ng ito sa Nagasaki, ikawalong araw ng Agosto, 1945. Hindi lahat ng kwento ay magkakaugnay, ngunit pinagtagni-tagni ang mga ito sa mantel ng digma. Kinaumagahan, nadebelop ang litrato at nailuwal ang isang magandang sanggol. At buong-loob na tumingala sa bagong umaga ang ating mga bida.

Pagsapit ng tanghali, ibinagsak ang bomba.

Historia
Sinusulat ng mga nagtagumpay ang kasaysayan, ika nga. Ngunit sa mga panahong ito kung saan sadyang basag at kalat ang mga pamantayan ng tagumpay, lubos na interesante ang mga kasaysayan. Para sa akin, lalo na ang kasaysayang nakahain sa porma ng sining.

Heto ang mga Hapon, halimbawa. Naging mananakop natin ang mga Hapon at sa panahon nila, iniluwal ng bansa ang mga comfort women, collaborator, papet, gerilya, at Huk. Kung tutuusin, natalo sila dahil naroon tayo sa banda ng mga nanalo, pinangungunahan ng Estados Unidos at Britanya.

Sinasabing ang mga bombang ibinagsak sa Nagasaki at Hiroshima ang tumapos sa gyera. Pero wasak rin ang Maynila dahil sa "mapagpalayang" pagbomba ng mga Kano. At sa komparatibong analisis ng mga kondisyong postwar, makikitang parang mas tinrato pang kakampi ang Hapon at ang Pilipinas ang kaaway.

Paglaon ng galit ni MacArthur at ng mga Kano, napakaraming pabor ang binigay sa bansang Hapon. Pati ang pambayad ng reparasyon sa atin ng Hapon, pinakiusapan ni MacArthur na bawasan ang hinihingi para bigyan ng puwang ang mga Hapon na makaahon.

Mabuti iyon kung ganoon lamang. Ngunit ipinupwesto na ng mga Kano ang mga Hapon sa Hilagang-Silangang Asya bilang kapangyarihang proxy. Tinatapatan ng US ang banta ng komunismo sa Korea, at mga karatig-bansa. Itinapat rin ang mga Hapon sa mga Ruso na dati na nitong nakatunggali at natalo.

Hanggang ngayon, gamit pa rin ng mga Hapon ang Konstitusyong mula sa mga kamay ni MacArthur. Naging makapangyarihan ang mga Hapon, pero sa kabila ng lahat, hindi mawawala ang sugat ng dalawang syudad.

Sa ngayon, isa sa mga pangunahing ekonomikong karibal ng US ang Hapon. Pero hindi pa rin matanggal ng mga Hapon ang base militar ng mga Kano sa kanilang bansa. Pinag-aaralan ng ilang dalubhasa nila kung paano napatalsik ng mga Pilipino ang mga base militar.

Hinaharap
Halata sa larangan ng sining ang mga relasyon ng kapangyarihan. Ngunit iba ang dinamiko nito kaya para itong malakaleidoscope na masalimuot na sumasalamin sa kalagayan ng mga indibidwal at komunidad.

Naalala ko ang "Pearl Harbor" at iba pang malapropagandang pelikula ng US tungkol sa kasaysayan nito. Nakikita natin lalo na sa mga pelikulang aksyon ng Hollywood ang pagdidiin ng mga Kano sa kanilang sarili bilang inherent na pinuno sa gilas, lakas, at talinong-pandigma. Mahahalata ito lalo na sa mga pantasyang pre-apokaliptikong senaryo kung saan nakasalalay sa militar na teknolohiya ng mga Kano at indibidwalistikong (mala)bayani nito ang kaligtasan ng sangkatauhan.

Sa isang eksena sa "Armageddon", pinahayag ng pangulo ng US na ang sandaling iyon ng pandaigdigang peligro ang kulminasyon ng lahat ng agham at teknolohiyang nahasa sa mga gyera. Dito natin mababasa ang hustipikasyon ng mga makapangyarihan sa kanilang madugong kasaysayan. Kaya't mahusay basahin ang dalawang daloy na ito na tinutustusan ng bilyong dolyar ng Hollywood: ang hustipikasyon sa pamamagitan ng alamat ng ginintuang kasaysayan at mito ng maluwalhating kinabukasan.

Sa pagtutok sa mga inaangkat na pelikula, mainam na balansehin ang dyetang Pilipino ng mga gumagalaw na teksto mula sa ibang bansa at puntodebista. Isang mahalagang kontribusyon ito sa tunay na pandaigdig na kultura. Mabibilang ang "Ashita" sa mga importanteng pelikula. Kung sa pelikula ng US, tinutukan pa ang bombang Hapon na pabagsak sa isang aircraft carrier, sa pelikulang ito naman, isang malabong litrato na lang ng mushroom cloud ang pinakapresensya ng bombang atom. Tila iniimbitahan ang manonood na siyang magbigay-timbang sa tunay na halaga ng mapangwasak na pwersang ito.

Hindi ito tuwirang naninisi. Iniiwan iyon sa sistema ng moralidad at pagpapahalaga ng mga manonood. Tila nga wala itong kubling agenda. Ito lamang, simple, ang estetikong pagsasalarawan ng mga epekto sa mga mamamayan ng isang mapanlupig na bomba. Pero dahil sa bigat ng historikal na pangyayari na natanaw mula sa buhay ng mga pumanaw na indibidwal, hindi maiiwasang hindi humusga.

Sa mas malaking larawan, ito ang pagpapalabas ng saglit ng kamatayan ng mga pangarap, ng anumang kinabukasan. At kung nais itong iugnay sa mga kasalukuyang daloy, ito ang maayos na pagsasapelikula hinggil sa pinakamalaking pagka-ipokrito ng mga Kano tungkol sa terorismo. Sa pamumulisya nito sa mga bansa at pagbabala ng mga bansa laban sa ibang bansa, tila kinukubli ang tanging bansang historikal na tumulay sa tunay na pangmasang pangwawasak.

Overkill ang pagbagsak ng proyektong Manhattan sa Hiroshima at Nagasaki. Talo na ang axis. Sadyang aroganteng pambabala na lang ito ng EU sa mga bansa at ideolohiyang kumokontra o kukontra pa lang rito. Sumunod rito ang Cold War at ang black ops ng CIA, ang ahensyang may kinalaman sa hindi iilan lamang sa mga terorsitang grupong ngayo'y sinisilo nito.

Malinaw na anumang diskarteng pangkapangyarihan ay may aspetong kultural, ang paghubog at pagpapalambot sa kamalayan upang madaling mausog o makontrol. Dito ko isinasalig ang aking asersyon na mabuting kontrahin at tapatan ang mga problematikong imaheng bumabaha mula sa kahiya-hiyang gastos ng Hollywood.

Dito isinasalig ang pagkilos tungo sa isang mas malawak na pananaw na mas may karapatang mabansagang "pandaigdig".

For comments and reactions to this article, please visit Tinig.com Forums.