MAIKLING KUWENTO
Bakit Ako Laging Sinusundan ng Buwan?
Ni Daryl Ang Valenzuela

“BAKIT KAYA ang bilis-bilis magpatakbo ni Tatay ng kotse ngayon?” tanong ni Julia sa sarili. “Dati nama’y maingat siya kung magmaneho, at kumakandong pa ako kay Nanay sa harap. Pero ngayon, katabi ko si Kuya Diego dito sa likod, at hindi man lang nila ako pinapansin”.

Maka-ilang ulit na ring naitanong ni Julia kung saan sila papunta. Paulit-ulit namang siyang sinagot ng “sa ospital” kasama ang mga salitang “sandali na lang tayo.” Palibhasa’y ngayon lang siya nakasama sa mga ‘lakad ng matatanda’ at hindi pa siya sanay matulog nang sobrang gabi kagaya ng kanyang Kuya Diego. Kaya itinuon na lamang niya ang atensyon sa mga tanawin sa labas ng bintana, lalo na sa kaputian at kabilugan ng buwan.

“Bakit kaya napakatahimik ni Nanay ngayon?” usal muli ni Julia sa kanyang sarili, habang taimtim na pinagmamasdan ang likuran ng kanyang ina. Hindi niya napapansin ang pagsandal ng ulo nito sa kotse at ang mabagal at malalim nitong paghinga.

Tinitigang mabuti ni Julia ang buwan ng mga ilang sandali. Maya-maya’y sabik na sabik nitong kinalabit ang kanyang Kuya. “Kuya Diego! Tignan mo! Sinusundan ako ng buwan!”

Umiling si Diego na may halong pagkayamot ang ngiti. “Hindi ka sinusundan ng buwan. Guni-guni mo lang ‘yun.”

“Hindi, tingnan mo!” pagpupumilit ni Julia. “Sumusunod sa akin ang buwan!”

Napailing lang si Diego sa nakababatang kapatid. Hindi lang ito ang unang beses na kinailangan niyang magpaliwanag ng kung anu-anong bagay kay Julia. Kunsabagay, apat na taon pa lamang ito, samantalang siya nama’y Grade 5 na.

Sumilip si Diego sa bintana. Muntik na siyang mapatawa ng makitang nanlalaki ang mga mata ni Julia sa pagkamangha at pagkagulat. Pinulot ni Diego ang tennis ball na nasa kanyang paanan, at dumukot naman ng jolen mula sa bulsa ni Julia.

“Hindi ka sinusundan ng buwan. Hindi naman ito pwedeng sumunod sa kahit na sinong tao. Ganito ‘yun, sabi ng teacher namin.” Hawak ang tennis ball sa kanang kamay, dahan-dahan niya itong ipinaikot habang itinaas ng bahagya sa tapat nito ang jolen.

“Kunwari itong bola ay ang mundo, at itong jolen naman ang buwan,” sabi ni Diego. “At kunwari ikaw itong maliit na tuldok na nasa bola. Umiikot kasi ang mundo, habang ang buwan ay pumapalibot kasabay nito. Kaya akala mo tuloy sinusundan ka ng buwan, pero ang totoo, sabay ang paggalaw ng buwan at ng mundo.”

Ibinulsa ni Diego ang tennis ball at ibinalik kay Julia ang jolen. “Naintindihan mo ba?”

Napakamot ng ulo si Julia at binigyan siya ng isang tingin na nagbabadya ng mas marami pang katanungan. Sumilip muli siya sa bintana. “Pero kuya, tignan mo! Sumusunod pa rin ang buwan!”

Napabuntong-hininga na lamang si Diego. Sa wakas, nakarating na rin sila sa ospital. Dali-daling inakay ng kanilang ama palabas ng kotse ang kanilang ina. Nagmamadali ring hinatak ni Diego ang kapatid at sumunod sa kanilang mga magulang patungo sa ospital.

Sinalubong ang mag-anak ng amoy ng ospital at ng mga doktor at nurse na naglagay sa Nanay ni Julia sa isang puting kamang itinulak papunta sa kung saan. Binilinan ng Tatay si Diego, “Anak, hawakan mong mabuti si Julia, huwag mong hayaang mawala. Kakausapin ko lang ang duktor. Maupo muna kayo du’n sa gilid at hintayin n’yo ako.” Hinalikan ng Tatay ang dalawang bata at pumasok sa isang silid, kung saan naroon ang asawa. Hinawakan naman nang mahigpit ni Diego ang kapatid at tumungo sa mga upuan.

“Kuya, nasaan si Nanay?” tanong ni Julia.

“Pagagalingin lang muna siya doon. May sakit kasi siya eh.”

Maya-maya’y umupo sa tabi nila ang Tatay. Mababakas sa mukha nito ang pagod at pangamba. Pinilit nitong ngumiti para sa mga anak. Kinalong nito si Julia, habang ang bata nama’y napansin muli ang buwan na sumisilip sa katapat nilang bintana.

“Tatay, ang buwan! Tignan mo!” sabik na pasigaw ni Julia. “Sinundan ako hanggang dito sa ospital!”

Ibinaba ng Tatay ang bata sa upuan at malumanay na sinabing, “Hindi ka sinusundan ng buwan, anak. Huwag kang masyadong maingay dahil maraming maysakit at natutulog na dito.”

“Pero Tatay! Sinusundan talaga ako nito! Kanina sa kotse, ngayon dito sa ospital! Bakit ba kasi ako sinusundan nito?” pilit ni Julia.

Tumawa nang malakas si Diego habang pinilit namang ngumiting muli ng Tatay. Marahan muli itong nagsalita. “Julia, huwag maging makulit na bata, lalo na’t maysakit ang Nanay mo ngayon. Kailangan niyang magpahinga, kaya dapat huwag kang masyadong maingay. Matulog ka na rin kaya muna, anak?”

Ngunit gising na gising pa si Julia. Sa takot sa palo, itinigil niya muna ang pagtatanong. Sa halip ay ibinaling muli nito ang pansin sa nangungulit na buwan, habang binabantayan naman siya ni Diego na aliw na aliw sa pagkamangha ng kapatid.

Ilang minuto ang nakalipas bago kausapin muli ang Tatay ng duktor. Si Julia nama’y pumuslit sa kwarto ng Nanay habang hindi nakatingin si Diego. Laking gulat nito nang makita ang kanyang ina na putlang-putla, ngunit may ngiti sa mga labi. May mga kahong may kakaibang ilaw sa tabi ng kanyang kama, at plastic tube na parang nakatusok sa kanyang braso.

Nilapitan ni Julia ang kanyang ina at umupo sa tabi nito nang mapansin muli ang nakadungaw na buwan na ngayo’y nasa bintana naman ng kwarto. Naalala niyang muli ang kanyang tanong.

“Nanay, tignan mo! Ang buwan! Sinusundan ako ng buwan! Kanina sa bintana ng kotse, tapos sa may kasilyo---ngayon naman sa kwarto mo! Bakit ba ako laging sinusundan ng buwan?” tanong niyang muli, ngayo’y may halo nang pagkaasar.

Natawa ang Nanay sa tanong ng anak. Ngunit hinawakan nito ang kamay ni Julia. Pinisil-pisil ito habang nakangiti niyang ipinaliwanag sa bata ang sikreto ng sumusunod na buwan.

“Sumusunod lang naman ang buwan kapag ginusto mo. Pero lagi itong magbibigay ng liwanag kapag masyadong madilim para sa iyo ang gabi; ito ang gagabay sa iyo tuwing matatakot o malulungkot ka sa kadiliman. Kapag sumilip ka sa bintana, o tumingin sa langit, maasahan mo na dudungaw rin pabalik. Ayaw mo ba no’n, laging may nagbabantay sa’yo?”

At nakuntento si Julia sa paliwanag ng Nanay. Hinalikan niya ang ina sa pisngi at inilagay sa kamay nito ang jolen na nasa bulsa niya. Ipinikit ng Nanay ang kanyang mga mata, at dahan-dahan muling bumalik ang bata sa kanyang Kuya, na hindi man lamang namalayan ang pag-alis nito.

Pinapaikot muli ni Diego ang tennis ball na bigay ng kanyang ina noong nakaraang kaarawan niya. Pumasok ang Tatay kasama ang doktor sa kwarto ng Nanay. Ilang sandali lamang ay lumabas muli ang Tatay, at umupong muli sa tabi mga anak, ngunit nakatuon ang atensyon sa sahig. Si Diego nama’y pinatalbog nang pinatalbog ang bola, pilit na binabasag ang katahimikang bumalot sa puting kasilyo ng ospital.

Sa pag-uwi ng mag-anak, mapapansing tahimik ang lahat. Ang Tatay ay tahimik muling nagmamaneho ng sasakyan, ngayo’y katabi na si Diego na patuloy pa ring pinaglalaruan ang tennis ball na kanyang bitbit. Mag-isa naman si Julia sa likod, at naaaninag pa rin ang liwanag ng buwan sa kahit saang sulok ng langit na minamataan. Ngunit ngayo’y wala na ang pangamba ng bata sa buwan na nananatiling sumusunod pa rin sa kanya.

---------------
Si Daryl ay kasapi ng UP Ugnayan ng Manunulat (UP UGAT), at magtatapos ng kursong BA Comparative Literature sa Unibersidad ng Pilipinas-Diliman.

For comments and reactions to this article, please visit Tinig.com Forums.