Maligayang Pagdating, G.I. Joe!
Ni Alexander Martin Remollino

MAKAILAN NATING isinuka ang mga sundalong Amerikano? Di lang minsan; simula 1899 hanggang 1991 ay tuluy-tuloy natin silang isinuka.

At bakit hindi?

Sino ang makalilimot sa buong husay ng bungangang pagpapapaniwala nila kay Aguinaldong sila'y naparito lamang upang tulungan tayo sa ating pakikidigma sa mga Kastila ay mananakop din pala?

Sino ang makalilimot sa mga sundalong Pilipinong pinatay ng sundalong Amerikanong si Grayson dahil lamang sa hindi huminto sa paglakad ang mga ito nang sabihan niyang huminto?

Sino ang makalilimot sa mga Pilipinong nabihag ng mga Amerikano sa gitna ng labanan, na noong nakabilanggo'y binigti nang sampu-sampung segundo at pagkatapos ay inihulog sa lupa, dili kaya'y pinasakan ng hose at diniligan ng tubig sa bibig upang pagkatapos ay nilundagan sa namagang mga tiyan, o kaya nama'y pinaikutan sa katawan ng taling hinigitan nang hinigpitan
hanggang sa ang tilania'y hindi na halos makahinga?

Sino ang makalilimot sa pag-uutos ni Brig. Hen. Jacob Smith na pagpapatayin ang lahat ng tao sa Samar, kabilang ang mga batang lalaking may sampung taong gulang?

Sino ang makalilimot sa paglapastangan ng mga sundalong Amerikano sa bangkay ni Hen. Gregorio del Pilar, na wala namang ginawa kundi ipagtanggol ang kalayaang pilit na inaagaw ng mga nagpanggap na manunubos?

Sino ang makalilimot kay Hen. Douglas MacArthur, na nang sumalakay ang mga Hapones ay binitbit ang kalakhan ng kanyang hukbo palabas ng Pilipinas at bumalik na lamang nang ang lahat ng opisyal militar ng Hapon sa Pilipinas ay nabihag o napatay na ng mga gerilya?

Sino ang makalilimot kay Glicerio Amor, na napagkamalang baboy-ramo at binaril ng isang lasing na sundalong Amerikano sa Olongapo?
Sino ang makalilimot kay Pacifico Guevarra, isang manggagawa sa Clark Air Base, na binugbog at pinakain ng siling labuyo ng mga sundalong Amerikano matapos na mapaghinalaang nagnakaw ng makinilya?

Sino ang makalilimot sa limpiya-botang si Rogelio Gonzales, na pinatay ng isang sundalong Amerikano sa Sangley Point dahil sa diumano'y pagnanakaw ng bisikleta?

Sino ang makalilimot sa dalawang Pilipinang kawani ng Clark Air Base na matapos na hingan ng ID ay pinaghihipuan ng mga sundalong Amerikano habang ang mga kasama nilang apat na Pilipino'y binubugbog sa kung aling sulok ng base militar?

Sino ang makalilimot na ang mga sundalong Amerikanong nagkasala sa Pilipinas ay pawang pinauwi nang di nalilitis sa ilalim ng ating mga batas?

Oo, ang kasaysayan ng mga sundalong Amerikano sa Pilipinas ay isang mahabang kasaysayan ng mahirap patawaring kahayupan.

Mahigit sa siyamnapung taon nating isinuka ang kahayupang ito. Ang huling dagok ay naganap noong 1991, nang ibasura ng labindalawa sa dalawampu't tatlong Senador ang isang panibagong kasunduan ukol sa pagpapapanatili ng mga base militar ng Estados Unidos sa Pilipinas.
Subalit sa isang iglap lamang ay narito na naman ang mga G. I. na pamangkin ni Samuel.

At sa anong dahilan? Upang lumahok sa mga operasyon laban sa Abu Sayyaf, ayon na rin sa isang opisyal ng pamahalaang Amerikano. Na tinangka namang pangatwiranan ng henyong si Brig. Hen. Edilberto Adan, tagapagsalita ng Armed Forces of the Philippines (AFP). Kumakatok sa pinto natin ang kaaway--namumugot ng ulo, nambobomba," aniya. "Ngayon, kailangan natin ng tulong..."

Nang ipag-utos ng ating kapita-pitagang Pangulo ang pagsagip sa Amerikanong si Jeffrey Schilling, na tulad ng mag-asawang Amerikano ring sina Gracia at Martin Burnham ay bihag din noon ng Abu Sayyaf, naisagawa ito ng AFP nang walang anumang "tulong" mula sa Estados Unidos--at sa loob ng napakaikling panahon. Daan-daan ang nalagas mula sa Abu Sayyaf sa operasyong iyon.

Sa maraming pagkakataon ay ang AFP na rin ang nagsabing ang Abu Sayyaf ay nanghihina sa bawat araw dahil sa demoralisasyon, pagkalagas, at pagsuko ng maraming kasapi nito.

Ano't kakailanganin ang mga sundalong Amerikano upang masugpo sila?

Bakit ang ganito kahinang pangkat ay hindi magapi ngayon ng ating sandatahang lakas? May sagot dito si Padre Cirilo Nacorda at ang mga naging bihag ng Abu Sayyaf: maraming matataas na opisyal ng AFP ang nakikipagsabwatan sa mga gawaing kidnap-for-ransom ng pangkat na ito.

At ngayo'y narito na nga ang mga sundalong Amerikano upang lumahok sa mga operasyon laban sa Abu Sayyaf, kahit na ang Visiting Forces Agreement na pinagtibay ng labinsiyam na lubhang magigiting na Senador ay nagtatadhanang maaari lamang maglagi rito ang mga sundalong Amerikano kung ang layuni'y ang pagsasagawa ng joint military exercise sa pagitan nila at ng ating militar--bagay na nagpapakitang maliwanag ng kawalang-galang ng Estados Unidos sa kakapiranggot na nga lamang na soberanyang mayroon tayo. Alam natin kung ano ang maaaring gawin ng isang bansang walang galang sa anumang pirasong soberanyang mayroon pa tayo--noong 1898, ilang buwan matapos na ang Estados Unidos ay lumahok sa ating pakikitalad sa mga Kastila, kabilang ang Pilipinas sa ilang bansang binili ng Estados Unidos sa Espanya sa kabuuang halagang dalawampung milyong dolyar.

Dalawa ang maaaring solusyon sa suliranin sa Abu Sayyaf na hindi mangangailangan ng pag-apak sa ating soberanya.

Una'y ang mungkahi ni Danilo Vizmanos, dating Kapitan ng Hukbong-Dagat, na papagbakasyunin ang matataas na opisyal ng AFP at ang mga non-commissioned officer ang siyang papangasiwain sa mga operasyon laban sa Abu Sayyaf. Sa ganito'y mawawala ang mga malamang na mambulilyaso sa mga operasyong ito, at ang Abu Sayyaf ay mapup[ul;bos nang walang anumang aberya.

Kung hindi pa rin uubra ito, maaari rin ang mungkahi naman ni Conrado de Quiros, kolumnista ng Philippine Daily Inquirer--ang buwaging tuluyan ang AFP. Sapagkat ang pangunahing balon ng suporta ng Abu Sayyaf ay nasa AFP, mawawalan ng anumang tangkilik ang Abu Sayyaf kung mabuwag ang militar, at dahil sa kagutumang daranasin nila'y sila na ang bibitaw sa mga bihag nila at wala na silang mapipili pa kundi ang sumuko.

Mahigit sa siyamnapung taon nating isinuka ang mga sundalong Amerikano. Buhay ang ibinuwis nina Antonio Luna, Gregorio del Pilar, Cornelio Felizardo, Macario Sakay, Felipe Salvador, at Teodoro Asedillo alang-alang sa pagpapalayas sa mga sundalong Amerikano.

halos buong buhay ang ginugol nina Claro Recto, Lorenzo Tanada, Jose Diokno, at Renato Constantino alang-alang sa pagpapalayas sa mga sundalong Amerikano.

Subalit sa isang iglap lamang ay napabalik sila rito. Malaki ang pananagutan ng pamahalaang nagpahintulot sa kalapastanganang ito.

Maligayang pagdating, G. I. Joe.

--------------
Si Alex ay isang freelance manuscript editor. Nakalahok na siya sa maraming pagkilos na nagsulong ng sari-saring mga usaping panlipunan, pati na sa makasaysayang People Power II.

For comments and reactions to this article, please visit Tinig.com Forums.