SUWS...ALAS diyes na ng gabi, eto lang ako sa labas ng inuupahan kong kwarto. Buti pa ang mga bata sa labas at kanta nang kanta ng "Ang Pasko ay sumapit". Abutan mo lang piso o higit pa, masaya na. Samatalang ako, eto nagmamarakulyo na ang tiyan. Di ko lam kung anong gagawin--eh ganon din lang ang naranasan ko kahapon at saka noong mga nagdaang mga araw. Sabagay meron pang piso sa bulsa ko. Maibili nga ito ng isang stick na yosi. Ok na, solve na. Sabay punta sa karinderya ni Aling Inday at inom ng tubig. Parang "history repeats itself" na naman ito!

Pero syempre anong magagawa ko kundi magtiis. Alangan naman na magnakaw, masama yun! Sabi ng ng tiyo ko, pumatay ka na lang wag ka magnakaw. Mas nakakahiya raw kasi yun, pero ano ko bali? Di ako papatay, alam ko kaya yung proverbs na "Ang mabuhay sa tabak sa tabak din mamamatay." Ganun din yung "Kung ano gagawin mo gagawin din sa 'yo". Pasayahin ko na lang ang sarili ko sa mga nakakayanan ko. Mas ok pa yun at wala akong mapeperwisyo.

Pero 'di ko maintindihan bakit ganito ang buhay. Ika nga magsipag ka raw at me nilaga, aba naman ako nga masipag na wala akong matikmang nilaga. Kung di pa ako magpunta sa bahay ng kaibigan ko di pa ako makakain ng maayos.
Pag kumakain ako naiisip ko din sina Inay at ang mga kapatid ko sa probinsya: nakain din kaya sila? Naalala ko kasi noon, hati-hati lang kami sa nilagang kamote at sinampalukang talbos ng kamote. Kung mapaiba naman eh nilagang saging at ginataang puso ng saging. O, 'di ba me kombinasyon mga pagkain namin? Kahit ganun lang ang buhay sa probinsya masaya roon, di mo na kailangan ng apat na piso para lang pumunta sa kaibigan mo. Maglalakad ka sa ayaw at sa gusto mo kasi wala namang masasakyan, pero kung medyo swerte ka at me dumaang kalabaw na me hilang kariton--pwede kang makisabay.

Simple nga lang pero di maiwasan ang mga buwitre talaga alam mo yun? Kahit sa probinsya merong nagpapasasa sa pinaghihirapan ng mga mahirap. Kasi ganito yun, si Mang Pedro yung kapitbahay naming asawa ni Aling Ditang na me anak na sina Jose at Koni ay nagsasaka..Ok nga yung pamilya na yun eh, sa laki ng sinasaka--gobyerno me ari ng lupa, rights lang ang sa kanila--eh walang makain! Paano ba naman, sa simula lang ng taniman kukuha na ng pera kay Kabise sa bayan pambili ng pagkain para sa magtatanim. Mga isang buwan matapos ang patanim, aangkat ng pataba, pestisidyo at kung ano ano pang mga kaek-ekan sa palay na tinuro ng IRRI na yan! Ayon pagsapit ng anihan eh itong si Mang Pedro pambabayad lang kay Kabise ang inani.

Yung malayong kamag-anak naman ni inay si Ka Julio walo ang anak. Limot ko nga mga pangalan ng mga anak non kasi sunod sunod ba naman. Basta ang alam ko pare-pareho ang mukha ng mga yun mapa-babae o mapa-lalaki--iisa kasi tabas ng buhok nila. Si Ka Julio aalis ng alas tres ng madaling araw sa bahay dala-dala ang sagwan papuntang laot. Uminom lang yun ng tinutong na bigas (yun ang kape nila eh). Aabutin hanggang alas tres ng hapon yun sa paglalaot tapos pag uwi idadaan sa kilohan ng isda ang huli. Yung nagkikilo naman, si Aling Cedes bungangera ay napakabarat ( kaya yata yumaman ang pamilya non, me jeep na nga sila eh). Malaki na ang otsenta pesos na kikitain ni Ka Julio at ibibili ng mga kelangan sa bahay. Kulang pa araw-araw na lang na gawain yun. Paano na kaya kung me magkasakit sa pamilya nila? Namublema na naman ako ng problema ng iba.

Hmm, teka ubos na yosi ko ah! Nasayang yung ilang parte di ko man lang nahithit, bakit kasi ang gulo ng isip ko at kung anu-ano ang pumapasok. Mabuti pa problemahin ko na lang kung ano na naman ipangtatawid ko ng gutom mamaya. Kakatawa daming naiisip talaga pag nagugutom ka. Bueno, makatulog nga baka sakali malimutan ko na lang.

"Ang pasko ay sumapit tayo ay mangagsi-awit!" Ekkk...! Papatakbo mga bata papunta sa akin... Hehehe, kakarolin pa yata ako. makapasok na lang sa kuwarto...

-------------
Si Alym G. Escultura, BS Forestry student sa Unibersidad ng Pilipinas-Los Baños, hay mag-isang nagpalipas ng Pasko.

For comments and reactions to this article, please visit Tinig.com Forums.