"Nais kong ibahagi na kaysarap sa pakiramdam kung lahat ng pinaghirapan mo noong ikaw ay isang estudyante ay nakikita mo na ang mga magagandang bagay na ibinubunga nito ngayon." The post Ang Unti-Unting Pagyabong ng Binhi appeared first on Tinig.com.
Marso. Naaamoy na natin ang simoy ng summer dito sa Pilipinas. Ngunit bago pa man dumating ang pinakahihintay na bakasyon, kakaibang excitement muna ang nararamdaman ng mga graduating students para sa kanilang nalalapit na pagtatapos, sa elementarya man, high school, lalo na sa kolehiyo. Apat na taon na ang nakalilipas simula nang ako ay nakatapos ng kolehiyo sa Centro Escolar University. Naalala ko tuloy ang aking isinulat na artikulo tungkol sa aking buhay-estudyante na Ang Butong Itinanim sa Puso ng Isang Hamak na Mag-aaral (link). Ito ay sabay na nailathala sa Mabuhay newspaper sa Bulacan, at sa Tinig.com noong Marso 2007, taon ng aking graduation. Muli ko itong binalikan, binasa, at saka nagmuni-muni. Nagpapasalamat din ako sa mga feedback ng ating mga ka-Tinig na nakabasa nito. Nakatataba ng puso ang kanilang mga komento. Batid kong sa pamamagitan ng artikulong iyon, kahit paano’y nakapagdulot ako ng inspirasyon sa ating mga mambabasa. Iyon naman talaga ang ating layunin bilang isa ring manunulat. “Hindi pa rito nagtatapos ang lahat. Sa buhay na ito dapat kong isipin na nagsisimula pa lamang ako. Marahil ay napagtagumpayan ko ang unang hakbang ngunit alam kong dapat kong paghandaan ang pagharap sa mas malaking mundo,” ang sabi ko sa huling bahagi ng artikulong iyon. Hindi ako nagkamali. Totoo nga. Pagkatapos ng ating graduation, hindi pa nga rito natatapos ang lahat. Mas malaki ang mundong naghihintay sa atin. At hindi biro ang pagpasok sa mundong iyon. Nais kong ibahagi na kaysarap sa pakiramdam kung lahat ng pinaghirapan mo noong ikaw ay isang estudyante ay nakikita mo na ang mga magagandang bagay na ibinubunga nito ngayon. “Mabuti na lamang at nagtiyaga akong mag-aral noon!” sambit ko sa aking sarili. Totoo nga. Ang edukasyon sa buhay ng tao, para sa akin, ay kasing halaga na ng hangin, tubig, at pagkain. It must be a necessity for every person. At karapatan din ng bawat tao, anumang lahi at katayuan sa buhay. Pagkatapos ng apat na taon simula noong 2007, kamusta na nga ba ako? “Ano ang naghihintay sa akin sa mga darating pang bukas pagkatapos nito? Natuklasan ko na ang buhay ng tao ay isang walang katapusang pangarap. Walang katiyakan kung maabot ito o mababasag lamang,” ang tila isang pag-aalinlangan ko sa isinulat kong iyon. Ngunit idinugtong ko naman na “…isa lamang ang sigurado, sa taong may determinasyon, sipag at tiyaga, tamang pananaw sa buhay, malinis na pag-uugali, at takot sa Diyos, ang kanyang mga pangarap ay magiging isang ganap na katotohanan. Ito ang mga mabisang sangkap upang ang butong itinanim sa puso ay magbunga nang masagana,” na siyang nagpatibay sa aking kalooban. After graduation, nakapag-apply kaagad ako sa ABS-CBN. Bitbit ang paniniwala sa aking sarili na kayang makipagsabayan sa mga beterano na sa industriyang ito. Natupad kaagad ang pangarap na makapagtrabaho muna sa isang kumpanyang magbibigay ng pagkakataon sa akin upang maipamalas ang kaya nating gawin sa larangan ng TV Production. At katulad ng maraming mga nagtatrabaho sa isang media company, nagsimula muna ako na isang baguhan bilang isang Production Assistant. Naging bahagi ako ng mga programa katulad ng 1 vs. 100, Wheel of Fortune, Kapamilya Deal or No Deal, Pinoy Bingo Night, Wowowee, Pilipinas Win na Win, at hanggang sa ako ay naging Segment Producer na sa Philippine version ng The Price is Right. Sa pamamagitan nito, mas lalo kong nakita ang mga katangiang dapat ngang taglayin sa pagharap sa mas malaking mundo. Aba! Kaysarap pala sa pakiramdam na kumikita ka na ng sarili mong pera at dahil dito ay nakatutulong na ako sa aking pamilya. Naihahanda ko pa ang aking kinabukasan. Ngunit para sa akin, higit pa sa ating kinikita ang kasiyahang aking nararamdaman ngayon. Dapat kong isipin na isa ako sa mga mapapalad na taong nagagawa kung ano ang minamahal niyang gawin sa buhay. At ito marahil ang mas mahalaga. “Bumabangon kang mayroong dahilan,” ika ng isang TV commercial. Y oh Y! All about YOU and YOUTH (A live talk show at Hagonoy, Bulacan directed by Herwin Cabasal) Bukod sa aking trabaho sa ABS-CBN, nahirang din ako bilang Head of Media Productions Unit ng Hagonoy Young Leaders Program, isang kilalang youth organization sa isang bayan sa lalawigan ng Bulacan. Sa pamamagitan nito nakapaglilingkod tayo sa ating mga kababayan doon sa larangan pa rin ng entertainment productions, photography, at filmmaking. Film student at APFI Kasabay ng aking pakikipagsapalaran habang ginagawa ang mga bagay na aking minamahal, naisipan kong dagdagan pa ang aking mga nalalaman. Kaya naman noong 2010 ay pumasok ako bilang isa na namang estudyante sa Asia Pacific Film Institute. Layunin ng pag-aaral na ito na lalong mahubog ang ating kakayahan sa paggawa ng mga pelikula bilang direktor. At sa pamamagitan ng pelikula ay mas lalo pa tayong makapagdulot ng mabuting pananaw para sa ating mga manonood. A short film by Herwin Cabasal Official Selection (Short Film Category) 7th Art Film Festival Napag-isip-isip ko tuloy na ang buhay nga ay isang walang katapusang pag-aaral. Habang may pagkakataon, sulitin ito upang mas lalong mapagyabong ang ating sariling edukasyon. Hindi lamang ito sa literal na pagpasok muli sa mga eskwelahan, kahit ang sariling buhay ay maituturing na isa nang malawak na paaralan. Ang mga pagsubok na ating napagdadaanan ay siyang mga gurong nagtuturo sa atin kung paano maging matatag sa ating paglalakbay. Katulad pa rin ng dati, hindi ko pa rin nalilimot ang mga taong patuloy na naniniwala at tumutulong sa akin. Lahat sila ay nasa aking puso magpakailanman. Sa loob ng apat na taong iyon pagkatapos ng aking graduation noon, unti-unti kong napatutunayan na “Katulad ng isang butong itinanim sa bakuran, kapag inalagaan nang husto ito’y tutubo, yayabong, at sa paglipas ng panahon — pagkatapos maging matatag laban sa mga bagyo’t unos — ay mamumunga rin nang matamis at masarap. Ito ang aking pangarap. Katulad ng buto ay itinanim ko sa aking puso. Inalagaan nang husto. Pinatatag sa gitna ng mga pagsubok at kahirapan hanggang sa yumabong nang yumabong at namunga ng napakatamis na tagumpay.” Ang binhing iyon ay nakatanim pa rin sa aking puso. Hanggang sa ngayon ito ay aking inaalagaan. Kahit paano ito ay unti-unti nang yumayabong. Ngunit alam ko, marami pang taon ang magdadaan sa aking buhay upang ang binhing iyon, balang-araw, ay maging isa nang ganap na puno upang maghandog ng masasarap na bunga… mga bunga ng pangarap para sa ating pamilya at para sa sariling bayan. Samahan ninyo ako sa paglalakbay na ito, at sasamahan ko rin kayo bilang aking mga kaibigan. Para sa lahat ng magsisipagtapos ngayong Marso 2011, Congratulations! Nawa, sa iyong pagtatapos, baunin mo ang mga karanasang magsisilbing gabay mo sa pag-apak sa mundong iyong pinapangarap. Ikaw, anong binhi ang inaalagaan mo sa iyong puso? The post Ang Unti-Unting Pagyabong ng Binhi appeared first on Tinig.com.
On 12-Year Basic Education: Additional Years, More Problems
"The move to add two years in basic education will not answer the country’s declining quality of education, the growing number of out-of-school youth, nor will it lift the country's employment rate." The post On 12-Year Basic Education: Additional Years, More Problems appeared first on Tinig.com.
Statement of Kabataan Partylist The move to add two years in basic education will not answer the country’s declining quality of education, the growing number of out-of-school youth, nor will it lift the country’s employment rate. Below are five reasons to counteract Department of Education’s (DepEd) K12 program. 1. Additional two years would mean extra expense for parents of public school goers, a majority of which belong to impoverished sectors. The new system would translate to added burden to parents who could barely send their children to school. For a poverty-stricken country such as ours, the proposal to add two years to basic education is a question of survival. While public education is free, a student would still need an average of P20,000 per school year (Kabataan Partylist computation) to cover transportation costs, food, school supplies and other operational expenses whilst schooling. The government, on the other hand, in 2009 allotted a meager P2,502 a year, or P6.85 per student per day, for education. This figure has not improved since. Moreover, based on the latest Family Income and Expenditure Survey (FEIS), Filipino families opt to spend more on food and other daily basic necessities over their children’s education needs. Most Filipino families, unfortunately, are forced to make a choice between sending their children to school and spending their meager income on food and other basic necessities in order to survive. Poverty and government neglect have made education a luxury to many of our Filipino families. This would inevitably account for a higher dropout rate. Lower household spending on schooling, prompted by increasing prices of basic commodities, tuition and school fee hikes and stagnant wage levels have set the trend for a yearly increase in dropouts and out-of-school youth. 2. It is the government which would be ‘throwing money into the problem’. The proposal itself is very ideal, if not whimsical, for a country whose public spending for education is one of the lowest in the world. The education sector’s share has dwindled, from 3.3 percent in 2001, 2.19 percent in 2008 to 2.7 percent of the gross domestic product (GDP) in 2009. This pales in comparison to neighboring countries Malaysia (7.4 percent) and Thailand (4 percent). It is also lower than the four percent average for all countries that were included in the World Education Indicators in 2006. The minimum prescribed standard for education spending set by UNESCO is six (6) percent of a country’s GDP. The Philippines is also lagging behind its Asian counterparts in public expenditure on education as a percentage of total public spending. At all levels of education, the Philippines is only spending 17.2 percent compared to Thailand’s 40 percent and Malaysia’s 28 percent. Translating this into expenditures per student, Philippine education spending is still way below its Asian competitors. The annual budget for education has also decreased steadily from 17.4 percent in 2001 to 15 percent in 2010. As a result, every school opening has been greeted with perennial back-to-school woes such as classroom and textbook shortages, lack of facilities and underpaid teachers. In his State of the Nation Address, Pres. Benigno “Noynoy” Aquino announced his thrust of venturing into public-private partnerships in order to address the needs of the education sector. This, however, may yet be used as an excuse to further decrease and gradually totally pull out state subsidy for education. Certainly, adding two more years to basic education will not resolve the declining quality of education in that it does not at all address the root cause of poor government spending and mis-prioritization. How then can the government afford to subsidize additional two years when subsidy for the present cycle has been found lacking? If privatization is the Aquino administration’s answer, could it still guarantee free access to basic education, especially to our less fortunate students? 3. It will not resolve the high rate of unemployment, especially among the youth. Another rationale is that adding two years to basic education would increase chances of our youth for employment, even sans a college diploma. The DepEd says that an additional two years in basic education is aimed at improving the technical-vocational skills of our youth through subjects such as arts, aquaculture and agriculture, among others. The new education cycle, it said, would let students graduate at the age of 18 and ensure that they land a job here or abroad, making students employable even without finishing college. This is another fallacy, and hopefully not a deliberate ploy to create a wrong impression and false sense of hope among our youth. The Philippines, which has a predominantly young population, also has the highest overall unemployment rates in East Asia and the Pacific Region. It also has the highest rates on unemployment among the youth, according to a 2003 study by the World Bank. Young Filipinos are twice as likely to be unemployed than those in older age groups. This condition was further worsened when the economic recession kicked in because of massive retrenchment and lay-offs. Young workers are at a disadvantage given their lack of experience vis-a-vis the lack of job opportunities. Every year for the last decade, at least 300,000 new graduates are added to the labor force, and consequently, a majority of them figure in the increasing unemployment statistics. In January 2008, the Department of Labor and Employment (DOLE) reported that 50 percent of the unemployed 2.7 million belonged to age groups 15 to 24. Of these, 461, 000 or 35 percent were able to graduate from college, while an estimated 700,000 unemployed youth either finished high school or at least reached undergraduate college levels. Needless to say, let us please not mislead our youth into believing that a 12-year basic education cycle would “assure” them of job opportunities. How can the government avow this when this year alone 400,000 new COLLEGE graduates fell into the “idle” labor force? To really address youth unemployment, there is a need to overhaul not the basic education cycle but the country’s economic and labor policies. 4. It is designed to reinforce cheap semi-skilled labor for foreign needs. Over the years, the government has promoted migration and jobs abroad in the guise of providing jobs and “greener pastures” to our young labor force. Roughly 10.7 percent of the total Filipino labor migrant population now consists of young workers, most of them semi-skilled and unskilled workers who offer their services in exchange for cheap labor. The economy’s lack of development resulting in job loss at home is due mainly to the government’s failure to address poverty and joblessness. Migration has invariably resulted in the brain drain of our young skilled workers and professionals. The departure, for instance, of our young nurses, teachers and doctors to work as caregivers, medical assistants and domestic helpers has caused the disruption of our very own economy. Time and again we whine of the deterioration of the quality of our education and health systems, but ironically, our very own economic policies are driving away the best of the best of our skilled workers and professionals. The current proposal adopted by neoliberal pro-globalization die-hards aim to meet standards for “global competitiveness” and demands of the “international labor market for semiskilled labor.” Simply put, this measure intends to strengthen the colonial orientation of Philippine education, serve the cheap labor needs of foreign capital and businesses. Our education system must be a Filipno education and must serve the needs of our nation and people. 5. The genuine solution is for the promotion of an educational system that would truly address the needs of the Filipino youth and Philippine society in general. Education is the foundation upon which we shall build our country. It serves as the means to bring about the desired change in society, to develop a generation of virtuous individuals and thus contribute to the development of good human beings. Our educational system will determine the kind of nation we will become in the future. Unless the government reverses its present education policies and works for the establishment of an educational system that truly addresses and caters to the needs of the Filipino youth and Philippine society, the changes it would implement are not necessarily the changes we genuinely need. Instead of adding years, the government must focus on measures aimed at increasing state spending on education to six (6) percent of the GDP, stopping unjust tuition and other fee increases in all levels, promoting a nationalist curriculum, upholding democratic rights of students, improving teachers’ welfare, and improve science, research and technology development. It must also promote transparency and sanction corruption cases in education programs and review existing policies and institutions of education. The post On 12-Year Basic Education: Additional Years, More Problems appeared first on Tinig.com.
A total of 30 House members from the majority, minority and progressive partylist yesterday joined together to express their stand against the impending spate of budget cuts for SUCs holding on to the conviction that education is a right. The post 30 Lawmakers Unite vs. SUC Budget Cuts appeared first on Tinig.com.
After uniting that impeachment trials should continue, lawmakers will now challenge the Aquino administration on its 2011 budget proposal for state universities and colleges (SUC) in a press conference at the House of Representatives. A total of 30 House members from the majority, minority and progressive partylist yesterday joined together to express their stand against the impending spate of budget cuts for SUCs holding on to the conviction that education is a right. “We believe that higher education, in particular, is not merely a vehicle for private career development, but an instrument of social change. Higher education serves a public and social purpose. Contrary to neoliberal dictates, it is a public good, and thus, should not be left alone and vulnerable to free market forces and commercial interests,” said the solons. “Granted such premise, we affirm the idea that education, at all levels, is a right of everyone and a non-negotiable function of the State. It is imperative for the government to provide higher education to its citizens, and thus maintain and improve upon the quality and accessibility of higher education in public institutions.” The lawmakers signed a giant manifesto of unity symbolizing their collective stand for greater subsidy to higher education. The allocation for the country’s SUCs in the proposed 2011 national budget has been reduced by 1.7 percent, from P23.8 billion in 2010 to only P23.4 billion this year. The proposed budget for 25 out of 112 SUCs has also been decreased by as much as 23.5%. Funds allotted for the University of the Philippines (UP), the country’s premier state university, with a population of 52,000, has been slashed by P1.39 billion or by 20.11%. The Philippine Normal University’s budget is reduced by P92 million cut or by 23.59%. P88 Million has been deducted from the budget of Bicol University cutting its budget by 18.82%. There is a P1.1 billion (28.16 percent) decrease in the operations budget for SUCs. All but 15 SUCs have cuts in their operating budgets (MOOE) some by as much as 50%. In the proposed P23.4 billion budget for SUCs, no funds have been earmarked for capital outlay or for the procurement of new equipment, nor for the repairs, construction and improvement of facilities. SUCs such as Polytechnic University of the Philippines and Marikina Polytechnic College that have been devastated by previous calamities and typhoons will not be given any much-needed attention and priority. “We believe that the education budget cuts infringe on the right to education and the constitutional mandate of the government to make education accessible to all. We affirm our commitment to push for, at the minimum, the restoration of the Maintenance and Other Operating Expenses (MOOE) budget of all SUCs to their 2010 levels,” they said. “We also affirm our commitment to push for the allocation of sufficient Capital Outlay to SUCs severely affected by natural calamities during the past years, and SUCs experiencing severe classroom or facilities shortage.” Among the legislators who signed the unity statement against higher education budget cuts initiated by Kabataan Partylist Rep. Raymond Palatino were: House Committee on Higher and Technical Education Chairman Rep. Sonny Angara Lone District of Sarangani Rep. Emmanuel Pacquiao Lone District of San Juan Rep. Joseph Victor Ejercito Bayan Muna Partylist Rep. Teodoro Casiño Bayan Muna Partylist Rep. Neri Colmenares Gabriela Women’s Partylist Rep. Luzviminda Ilagan Gabriela Women’s Partylist Rep. Emerenciana de Jesus Anakpawis Partylist Rep. Rafael Mariano Alliance of Concerned Teachers Partylist Rep. Rolando Tinio Lone District of Ifugao Rep. Teddy Brawner Baguilat Jr. Lone District of Apayao Rep. Eleanor Bulut-Begtang Davao del Sur Rep. Marc Cagas Lanao del Norte Rep. Fatima Dimaporo Ang Kasangga Partylist Rep. Teodorico Haresco Bagong Henerasyon Partylist Rep. Bernadette Herrera-Dy La Union Rep. Eufranio Eriguel AVE Partylist Rep. Eulogio Magsaysay Samar Rep. Emil Ong Lone District of Nueva Viscaya Rep. Carlos Padilla Bataan Rep. Herminia Roman Lone District of Camiguin Rep. Pedro Romualdo Cebu Rep. Gabriel Quisimbing Buhay Partylist Rep. Michael Velarde Among those who also supported the unity statement are: Minority Leader Rep. Edcel Lagman Committee on Appropriations Vice Chairperson Rep. Josefina Joson Lone District of Catanduanes Rep. Cesar Sarmiento Lone District of Mountain Province Rep. Maximo Dalog Manila Rep. Rosenda Ocampo ALIF Partylist Rep. Acmad Tomawis. They added, “We reiterate our disapproval of the proposals to slash state subsidy for SUCs. We stand behind the nation’s state university students, numbering close to a million, together with their parents and teachers and other advocates in their collective struggle for greater state subsidy for education.” The post 30 Lawmakers Unite vs. SUC Budget Cuts appeared first on Tinig.com.
Mong Palatino "Mr. Speaker, distinguished colleagues, education is an avowed priority of the State but under the present administration, like its predecessors, it does not draw an ounce of sympathy from the authorities." The post The Tragedy of Philippine Education appeared first on Tinig.com.
(Privilege Speech of Kabataan Party-list Rep. Mong Palatino) Mr. Speaker, distinguished colleagues: As I speak today, preparations and enrolment for the coming school year are already in progress. The Department of Education once again adopted a “business-as-usual” attitude in explaining preparations for the school opening. DepEd claims the government is prepared for the school opening but the dismal state of classrooms and facilities and the severe shortage of teachers in public elementary and high schools nationwide say otherwise. Days from now, we expect the Commission on Higher Education to do the same routine of back-to-school lip service to cover up for its negligence and apparent gross failure to regulate unabated school fee hikes and its conspiracy with some school owners. Mr. Speaker, I rise on behalf of fellow young Filipinos who are being robbed of their right to education and their future. When classes open in June, many school-age children and youth will not be in school. I am alarmed over the sharp decline in the preliminary enrolment figures for the current school year. This highlights the huge disparity between the increasing cost of education in the country and the financial capacity of Filipino families to send their children to school. A study of the Department of Education shows that 96.77 percent of elementary school-age children go to school while 66.06 percent of high school-age teenagers go to secondary school. But the same report reveals that for every 100 students who enroll in the 1st grade, 33 drop out before reaching Grade 5 and 31 out of 100 high school freshmen drop out before reaching their senior year. The trend for the past ten years show that for every 10 pupils who enroll in grade school, only 7 graduate. Government statistics show that for the past years there was a steady increase in total school enrollment. True. But there were also an increasing proportion of elementary school-age children who remained out of school, based on the most recent Philippine assessment report on the Millennium Development Goals. In school year 2005-2006, almost 65 percent of six-year old children did not begin their primary education on time. The cohort survival rate was placed at 76 percent in 2001 but it went down to 70 percent in 2006. The completion rate was 75 percent in 2001 but it also went down to 68 percent in the same period. The drop-out rate and repetition rate also deteriorated in the same report. Students drop out because of poverty. While basic education is free, many poor families are unable to finance the auxiliary school needs of their children, which, according to our computation would cost around P15,000 to P20,000 per student. Mr. Speaker, saan naman kukuhanin ng ating mga estudyante at kanilang mga magulang ang halagang ito gayong wala na halos makain sa pang-araw-araw? The 2006 Family Income and Expenditure Survey (FEIS) reveal how Filipinos now allocate less for their household education spending. Average spending on school fees, books and supplies fell to 1.3 percent from 2.9 percent between 2003 and 2006. Before the turn of the millennium, the share of educational expenses had been gradually increasing. Unfortunately, Mr. Speaker and distinguished colleagues, most Filipino families now have to make a choice between sending their children to school and spending their meager income on food in order to survive. Poverty and government neglect have made education a luxury to many of our countrymen. The lower household spending on schooling, aggravated by price hikes in basic commodities, school fee increases, stagnant wage levels and mass lay-offs, further inflates the number of school dropouts and out of school youth this year. On the other hand, many of those who managed to reach college are also doomed to drop out because of the high cost of private tertiary education and limited slots in poorly-funded state schools. A study of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)-National Commission in the Philippines shows that the cohort survival rate from first to fourth year college was only 22 percent. College dropout rate, on the other hand, was pegged at 73 percent. Under the Arroyo administration, the national average tuition rate has increased by as much as 89.39 percent, from P230.79 in school year 2001-2002 to P437.10 last school year. The National Capital Region average rate, on the other hand, went up by a whopping 94.54 percent, from P439.59 to P855.20 in the same period. This year, private schools are set to increase tuition and miscellaneous fees, contrary to CHED’s claims. These are some of the schools in NCR which are set to increase their tuition this coming school year based on the monitoring of the National Union of Students of the Philippines: Lyceum of the Philippines, 5-percent increase in tuition and another 5-percent increase in miscellaneous fees; University of the East, 5-percent tuition increase; Far Eastern University, 6-percent tuition increase; San Juan de Letran College, 10-percent tuition increase. Also included in the NUSP list are the Philippine School of Business and Arts, 15-percent tuition increase; San Beda College, 20-percent tuition increase; University of Santo Tomas (UST), 7-percent tuition increase to incoming First and Third Year students and 8.52-percent tuition increase to incoming 4th year students. There’s nothing else to blame but the Education Act of 1982 for the staggering tuition hikes in the last two decades. By giving school owners a free hand in determining tuition rate, the Education Act effectively bestowed private schools limitless powers. Batas Pambansa No. 232, otherwise known as the Education Act of 1982, laid down the guidelines and regulations governing the collection and application of tuition and other fees by all educational institutions. In particular, Section 42 gives private schools a free hand in determining tuition rates thus allowing private schools to increase the fee every school year. The deregulated environment set by the Act ensures the wholesale commodification of a fast-expanding private tertiary education. It is interesting to note, for instance, Mr. Speaker, how our biggest private tertiary education institutions such as the Mapua Institute of Technology, Centro Escolar University, University of the East and University of Perpetual Health-Rizal figure in the top 1000 corporations in the world. For the past six years, these institutions have raked in P15.43 billion ($337,932,554) in gross revenues and P3.45 billion ($75,558,475) in net income. And yet administrations and owners of these schools never fail to hike their tuition fees annually. Reports culled by NUSP and Kabataan Party-list, likewise, point to another trend in fee increases in private schools. School owners and administrators are raking in bigger profits without actually raising tuition. Schools are foregoing tuition increases but they have been bloating miscellaneous fees which are mostly questionable. Unlike tuition, miscellaneous fee hikes have remained unchecked for the last few years. This explains why school owners are able to avoid tuition hikes but still manage to rake in bigger profits annually. Such tactic has proven to be very profitable to school owners. Unlike tuition, miscellaneous fee of all sorts are not included in the tuition increase consultations provided under CHED Memorandum No. 13, the guidelines for tuition hike applications, which was recently re-implemented following the lifting of the tuition cap. Some of the dubious fees being collected in private schools are energy fee, development fee, accreditation fee, athletics fee, internet fee, insurance fee and air-condition fee. Even disbursements for capital expenditures and operating expenses which supposedly are already included in the basic tuition are being charged to students in the form of other miscellaneous fees like the energy fee and the development fee. Some school administrators claim that the energy fee is for the purchase of new air-conditioning units while the development fee is for the construction of new buildings and improvement of other facilities. Mr. Speaker, distinguished colleagues, these fees are not only questionable, they are superfluous. School owners are becoming more creative in inventing new fees to justify their lust for profit. Some of the most absurd fees being collected are the postal fee, insurance fee, Smart fee and copier fee in AMA Computer University; power charge fee in Trinity University of Asia; Land Infrastructure Maintenance and Acquisition Development fee in the University of the Cordilleras; accreditation fee in Technological Institute of the Philippine; and pre-registration fee in Aquinas University in Albay. The Philippine Maritime Institute is charging students with a Safety on Land and Seas fee worth P5,000 to P6,000 while the University of the East in Manila is charging cultural fee amounting to P162 and Internet fee of P976. The Asian School of Arts and Sciences is collecting P250 for athletic fee even if the school doesn’t have a varsity team. The rising cost of education in private schools has prompted a significant number of college students to transfer to state schools. In 1980, only 10 percent of college students were studying in state schools. By 1994, the number went up to 21 percent and at present already accounts for almost 40 percent of tertiary population. But many of these transferees will find themselves dropping out of college. The problem, Mr. Speaker, even state schools are not accessible as they should be. State schools are plagued by similar problems. Not only are they few now and their enrolment quotas limited, they are also haunted by increases in tuition and other fees thus forcing many state scholars to leave. In 2007, the 300 percent tuition hike in the University of the Philippines led to a significant decline in the freshman enrollment in several course offerings. The Office of the Student Regent pegged the no-show rate or the number of UPCAT passers who did not enroll at 20 to 40 percent. Recently, the UP Board of Regents has also approved a chain of tuition fee increases for its graduate school programs. The increases are overwhelming, ranging from an increase from P300-P500 to P2000-P2500 per unit. Another state school, the Eulogio Amang Rodriguez Institute of Science and Technology (EARIST) in Manila experienced a sharp decline in enrollment due to tuition fee hikes. Initial enrollment reports show that more than half of the 13,000 strong student population failed to enroll last school year. Only 6,000 enrolled and most of them only made partial payments. The EARIST administration recently increased tuition by almost 600 percent, from 15 pesos per unit to 100 pesos. The spate of tuition and other fee increases in state schools is the cornerstone of the Arroyo government’s Long Term Higher Education Development Plan (LTHEDP) which seeks to prepare tertiary education for the “knowledge-based economy” under the aegis of “borderless education. Under the LTHEDP, 70 percent of SUCs should have been charging tuition fees equivalent to that of their private counterparts by 2010. The current crisis in public tertiary education should be blamed on government’s policy of rationalization. The policy allows state schools to be treated no longer as national agencies performing socially-oriented activities and hence entitled to government subsidy, but as income-earning entities. This further translates into incentives for money-making tertiary schools, thereby fully encouraging the commercialization of education. The rationalization policy has ensured corporate dominance even in public education. Mr. Speaker, distinguished colleagues, education is an avowed priority of the State but under the present administration, like its predecessors, it does not draw an ounce of sympathy from the authorities. The government has been formulating several education policies and programs with the aim of improving the quality of education in the country but it is missing the most important and decisive factor to meet this goal – spending more on education. Unfortunately, government spending on education has been the complete opposite in the past years. The Philippine government spent a measly 2.5 percent of the country’s Gross Domestic Product on public educational institutions in 2007. This pales in comparison to its neighboring countries Malaysia with 6.2 percent and Thailand with 4.2 percent. Laos even spent more at 3.0 percent. The minimum prescribed standard for education spending set by UNESCO is 6 percent of a country’s GDP. Mr. Speaker, mga kapwa mambabatas, nakapagtataka’t mayroong krisis sa edukasyon. Sabi ng ating magulang, ang kanilang pamana sa atin ay magandang edukasyon. Banggit ng ating mga guro, edukasyon ang susi sa kaunlaran. Tuwing eleksiyon halos lahat ng mga pulitiko ay edukasyon ang kanilang nangungunang plataporma. Kapag pinag-uusapan ang pambansang badyet, o pork barrel, laging palusot ng gobyerno at mga mambabatas na edukasyon daw ang kanilang pangunahing prayoridad. Kinikilala ng Saligang Batas, Mr. Speaker, ang mahalagang papel ng kabataan sa pag-unlad ng lipunan. Itinatalaga sa Artikulo IV Seksiyon I ng 1986 Konstitusyon na “dapat pangalagaan ng Estado ang karapatan ng lahat ng mamamayan sa mahusay na edukasyon sa lahat ng antas at dapat magsagawa ng angkop na mga hakbang upang matamo ng lahat ang gayong edukasyon.” Dapat ay bigyan din ng pinakamataas na prayoridad ng pamahalaan ang edukasyon. Pero bakit sa kabila ng abot-langit na pagtatangi sa edukasyon, bakit marami ang di nakakapag-aral? Bakit hindi naglalaan ng sapat na badyet ang pamahalaan para rito? Bakit mababa pa rin ang kalidad ng pag-aaral sa bansa? Ano itong nirereklamong kakapusan ng edukasyon na tugunan ang pangangailangan ng ating lipunan? Bakit may mga Julie Albior, Flores Biwang at Marianette Amper na lumiliban sa mga eskuwelahan? Pangunahing pananagutan ni kasalukuyang pamahalaan ang trahedyang kinahaharap ng sektor ng edukasyon. Dahil sa taunang pagkaltas ng badyet ng mga eskuwelahan at ang pagbibigay ni Gng. Arroyo ng laya sa mga pribadong paaralan na maningil ng matataas na matrikula, dumami ang mga kabataang hindi makatuntong sa kolehiyo. Mr. Speaker, mga kapwa mambabatas, ito ba ang klase ng pamana na ibibigay ng kasalukuyang gobyerno sa aming mga kabataan? Ito ba ang pamanang nais nating ibigay, mga miyembro ng kasalukuyang Kongreso, sa ating mga anak at sa mga susunod na henerasyon ng kabataang Pilipino? Mr. Speaker, distinguished colleagues, education is the foundation upon which we will build our country. It serves as the means to bring about the desired change in society, to develop a generation of virtuous individuals and thus contribute to the development of good human beings. How much we invest on the education of the youth today will determine the kind of nation we will become in the future. Unless the government reverses its present education policies and its thrust to hand over tertiary education to the private sector and until it flexes its muscles to stop the unabated hikes in tuition and other fees, it will certainly bury the confidence, hopes and great faith of the Filipino youth and the nation for a brighter future ahead. Thank you Mr. Speaker, distinguished colleagues. The post The Tragedy of Philippine Education appeared first on Tinig.com.
Ang ‘Edukasyong May Diwang Filipino’ ayon kay Virgilio S. Almario
"Bakit hindi matutuon sa pagbatikos sa kabulukan ng gobyerno at sa mga tiwaling ugali ng mga Pilipino ang mga sinasabi niyang makabayang kurso, kung pulos na mga manipestasyon ng mga problemang ito ang makikita mo saanman ibaling ang mga mata sa kasalukuyan?" The post Ang ‘Edukasyong May Diwang Filipino’ ayon kay Virgilio S. Almario appeared first on Tinig.com.
Sa kanyang talumpati sa seremonya ng pagtatapos sa Unibersidad ng Pilipinas (UP) nitong Abril 26, buong giting na nanawagan si Virgilio S. Almario — Pambansang Alagad ng Sining ng Panitikan at ipinagmamalaki ng kanyang mga alipures bilang isa sa mga diumano’y haligi ng modernong panitikang Pilipino — ng isang “edukasyong may diwang Filipino”. Pinapailanlang niya sa kanyang talumpati ang tanong na kung sino ang Pilipino. Sa kanyang pagsagot sa sariling tanong, ang ginawa niya’y ang gamitin ang mga pangalan ng mga dakilang makabayang intelektuwal ng Kilusang Propaganda at ng Rebolusyong 1896 — ang mga pangalan nina Marcelo H. del Pilar, Jose Rizal, at Andres Bonifacio, at lalo na’y ni Emilio Jacinto, ang tinuturang “Utak ng Katipunan”. Ipinakita niyang napagbabasa na niya ang mga sinulat nila, at saka pa lamang siya dumako sa kung ano ang kanyang pakahulugan sa panukala niyang “edukasyong may diwang Filipino”. Ano, ayon kay Almario, ang “edukasyong may diwang Filipino”? Ito, aniya, ay ang edukasyong nakabatay sa isa sa mga pangungusap sa “Kartilya ng Katipunan” na isinulat ni Jacinto, yaong: “Ang kabuhayang hindi ginugugol sa isang malaki at banal na kadahilanan ay kahoy na walang lilim kundi man damong makamandag.” Para kay Jacinto, ang taong nakapaglalaan ng kanyang buhay “sa isang malaki at banal na kadahilanan” ay isang “mahal” (marangal) na tao. Sa dakong dulo ng “Kartilya”, winika ni Jacinto ang ganito: “Ang kamahalaan ng tao’y wala sa pagkahari, wala sa tangos ng ilong at puti ng mukha, wala sa pagka-paring KAHALILI NG DIYOS, wala sa mataas na kalagayan sa balat ng lupa. Wagas at tunay na mahal na tao kahit laking-gubat at walang nababatid kundi ang sariling wika; yaong may magandang asal, may isang pangungusap, may dangal at puri; yaong di napaaapi’t di nakikiapi; yaong marunong magdamdam at marunong lumingap sa bayang tinubuan.” Sinipi rin ni Almario ang pahayag na ito ni Jacinto sa kanyang talumpati. Malinaw na ibig ipahiwatig ni Almario na ang kanyang “edukasyong may diwang Filipino” ay isang edukasyong nakabatay sa mga ideya ng Kilusang Propaganda at ng Rebolusyong 1896 — lalo na’y ni Jacinto — mga ideyang iniluwal ng isang makasaysayang pakikibaka para sa pantay-pantay na mga karapatan, para sa kasarinlan. Ngunit talaga bang maaasahan natin sa pagsusulong ng isang tunay na maka-Pilipinong edukasyon si Almario? Binatikos niya sa kanyang talumpati ang nakararaming nagtatapos sa UP, na aniya’y mga “kahoy na walang lilim” at “mga damong makamandag” sapagkat hindi lumilingap sa bayan at, higit na masama, ay nagiging “mga modernong kaaway ng bayan”. Binatikos din niya ang oryentasyon ng ilang kolehiyo sa UP, “na lubhang nakatuon kung paano lamang magiging cum laude ang lahat ng mga estudyante at kung paano magkakaroon ng mataas na suweldo pagkatapos,” oryentasyon kung saan aniya’y “hagdan lamang lagi ang edukasyon para mangibang-bansa” o “para yumaman kahit maging magnanakaw o kahit mang-api ng kapwa Filipino.” At saka siya sumapit sa maituturing nating punchline. Aniya: “Sa kabilang dako, maaaring may mga kursong makabayan ngunit masyado namang nakakanal sa mga kursong puro pagsusuri sa kabulukan ng gobyerno at sa mga tiwaling ugali ng mga Filipino. Nakabubulag din ang gayong pagsusuri. Nagpupuro politika ng himagsik o kultura ng hinagpis ang isip at damdamin ng kabataan. Nakasusuklam naman talaga ang ating kasalukuyan. Ngunit dahil sa matinding poot at suklam ay lubhang nawawalan ng pag-asa sa kasalukuyan ang kabataan. Laging armadong pakikibaka ang nasa isip na tanging alternatibo. Ang hindi mahilig sa armadong rebolusyon ay nabibitag naman sa pagiging cynical at pagwawalang-bahala. Ano’t anuman, napopoot man o nagwawalang-paki, nalilimot niya ang paggalang sa tungkulin bilang mamamayan at ang pagkilala sa mga paraan ng pagmamahal sa bayan.” At dito na nahuhubad ang maskara ni Almario bilang diumano’y tagapagsulong ng maka-Pilipinong edukasyon. Kung mayroon man kaming sinasang-ayunan sa bahaging ito ng talumpati ni Almario, ito’y ang kanyang winikang “nakasusuklam naman talaga ang ating kasalukuyan” — ito lamang at wala nang iba pa. Hindi maaari ang sumang-ayon sa katugunang ninanais niya sa ganitong kalagayan. Bakit hindi matutuon sa pagbatikos sa kabulukan ng gobyerno at sa mga tiwaling ugali ng mga Pilipino ang mga sinasabi niyang makabayang kurso, kung pulos na mga manipestasyon ng mga problemang ito ang makikita mo saanman ibaling ang mga mata sa kasalukuyan? Nakalaya ang isang Daniel Smith na nanggahasa sa isang “Nicole” bago pa man niya pagdusahan ang kanyang kasalanan, nadamay ang Pilipinas sa pampinansiyang krisis ng Estados Unidos dahil sa neokolonyal na ugnayan ng dalawang bansa, talamak ang katiwalian sa pamahalaan, laganap ang pulitikal na panggigipit sa mga kritiko ng gobyerno — at, sa gitna ng lahat nito, may mga taong pinipili ang maupo lamang sa bakod at magpapakinig sa mga pangako ng mga talipandas na pulitikong biglang nagiging “makabayan” at “makamasa” kapag ganitong nalalapit ang eleksiyon. Ganito ang kalagayang nangingibabaw sa kasalukuyan. Bakit ngayon hindi ito ang pagtutuunan ng pansin? Kung ang pag-uusap man tungkol sa ganitong kalagaya’y nag-aanak ng pagturing sa armadong pakikibaka bilang tanging kalutasan, o kaya nama’y ng pagiging sinikal at pagwawalang-bahala, hindi ito kasalanan ng mga nagtuturo ng mga makabayang kursong sinasabi ni Almario, kundi kasalanan ng mga lumilikha ng kasuklam-suklam na mga kalagayan sa kasalukuyan. Likas na katugunan ng tao sa kasuklam-suklam na kalagayan ang masuklam. Magpasalamat nga si Almario at, ayon na rin mismo sa kanya, nasusuklam pa ang mga kabataan sa kasuklam-suklam nating kasalukuyan — sapagkat tanda itong hindi tuluy-tuloy ang paglubog ng ating bayan sa kumunoy ng kawalang-pag-asa. Ang kailangan lamang ay pagkaisahan ang kung paano pinakamainam na mabibigyang-laya ang pagkasuklam na ito. Ano ang gusto ni Almario, huwag na lamang pag-usapan ang tinukoy niyang mga problema ng Pilipinas, upang ang kabataan ay hindi mawalan ng pag-asa sa kasalukuyan at hindi laging “armadong pakikibaka ang nasa isip na tanging alternatibo”, o hindi mabitag sa “pagiging cynical at pagwawalang-bahala”? Kung gayo’y para pala siyang si Imelda Marcos, dating Unang Ginang, na walang gustong pag-usapan kundi ang “the True, the Good, the Beautiful” habang ang sambayanang Pilipino’y sinasalanta ng diktadura. Anong pagka-Pilipino ang gusto ni Almario? Ang “Filipino” ba ni Almario ay yaong “Pilipino” sa mga kantang “Ako’y Pinoy” ng loyalistang maka-Marcos na si Florante, o kaya’y ng “Ako ay Pilipino” na nilikha ni George Canseco dahil sa isang kumisyon mula sa dating Unang Ginang — “Pilipinong” ang “pagkamakabayan” ay sa wika lamang, “Pilipinong” ang “pagkamakabayan” ay pagsunod sa gusto ng diktadurang Marcos na “isang bansa, isang diwa”? Kung gayo’y “pagka-Pilipino” itong kamukha ng nasa “Filipinism” at “Filipino ideology” ng pinatalsik na diktador na si Ferdinand Marcos. Nabanggit na rin lamang ang dating Unang Ginang at ang pinabagsak na diktadura, makabubuti na ring maalaala nating sa snap election ng 1986, si Marcos ang sinuportahan ni Almario sa pagka-Pangulo. Pumirma siya sa deklarasyon ng pagsuporta kay Marcos ng Coalition of Writers and Artists for Freedom and Democracy — kasama sina Teo Antonio, Ruth Elynia Mabanglo, Lamberto Antonio, S. V. Epistola, Manuel Baldemor, at Mike Bigornia. Pinaniniwalaan noon na isa si Almario sa mga nagbuo ng koalisyong ito, paniniwalang may sapat na batayan: nauna nang makitaan ang kanyang opisina, ang Aklat Adarna (na naitayo niya gamit ang pondo mula sa dating Unang Ginang), ng mga lampoon ng magasing Mr. & Ms. at ng diyaryong Malaya — mga publikasyong lantarang kontra-Marcos. Ang multo ni Marcos kaya ang nagdikta kay Almario ng kanyang talumpati sa UP nitong Abril 26? The post Ang ‘Edukasyong May Diwang Filipino’ ayon kay Virgilio S. Almario appeared first on Tinig.com.
Noel Sales Barcelona <!-- "Nasinop na niya sa dalang sako ang ilang boteng nasa tabi ng riles. Nalibang naman siya sa pagkuha ng ilang pirasong bakal na nasa gitna ng perokaril. May ilang bote rin ng hinyebra at piraso ng garapa ang nasa gitna ng dinadaaanan ng tren na gumigising sa kanya tuwing umaga. May ilang dyaryo rin siyang nakita. Binasa ang ilang nakalaman saka isinilid sa sako. Makadaragdag din, sabi ng kanyang munting puso. Nalilibang siya habang sinasabi sa sarili na baka makabili siya ng bag at ilang gamit pang-eskuwela kapag napuno niya ang sako." --> The post Bote, Dyaryo, Bakal appeared first on Tinig.com.
Umalog ang bahay nila sa pagdaan ng “ahas na bakal”. Weee! Weee! Tsug-tsug-tsug! Hiyaw nito papalayo samantalang mulagat na nakamata sa kanilang sira-sirang kisame si Tino. Wala ang kanyang itay. Alam niya, maagang umalis patungong konstruksiyon doon sa may Punta. Kung saan man ‘yon, ‘di niya alam. Bagaman Sabado. “Inay! Ano’ng almusal?” kinusut-kusot ang mata habang pababa sa tatlong baitang na hagdan. Naglalaba si Marta, ang kanyang ina. Parang sorbetes ang tingin niya sa puting-puting bulang nag-uumpaw mula sa kanyang batya. “Ay! Gising na pala ang bunso ko,” anang kanyang ina. Nakangiti. Ang butuhang-mukha, hagyang nabanat sa pagkakangiti sa anak na magpipitong taong gulang. Sa kanyang bulto, akala mong limang taon lamang siya. Maliit. Payat. Hagyang malaki ang tiyan. Halatang kulang sa nutrisyon. “E ‘di ang paborito mo, pandesal at keso. O siya, malaki na naman ang bunso ko eh. Ikaw na lamang ang magtimpla ng gatas mo ha? Mag-ingat lamang at baka mabanlian,” sabi sa anak habang patuloy ang pagkusot sa santambak na labada. Ingat na ingat siya sa pagsasalin ng mainit na tubig sa basong mula sa naubos na kapeng binili noong Pasko. Tinimpla ang gatas na halos paubos na. Kaunting asukal ang inihalo. Ayaw niya ang masyadong matamis. Saka nagpalaman ng keso sa malamig nang pandesal. Hinawakan niya ang bibig ng baso. Hindi kaya ng kanyang mumunting kamay ang init na isinisingaw ng baso. Kagat sa bibig ang pandesal, nagtungo siya sa pinto para doon kumain. Gustung-gusto niyang pinapanood ang paglalaba ng kanyang ina. Sa pagitan ng kagat-subo-lagok, nulas sa bibig niya ang tanong: “Inay, kailan ako papasok sa eskuwela?” Napamulagat sa kanya ang ina. “Malapit na anak. Kailangan lang eh, makaipon ng kaunti para makabili ka ng bag, sapatos, uniporme, lapis at papel. Saka notbuk,” sabi ng ina, tumungo para muling kusutin ang binubunong labada kanina. “Kailan po ‘yon? Sabi ninyo ni tatay, noong isang taon, mag-aaral na ako. Marunong na naman akong bumasa ng abakada ah! Saka magbilang hanggang sampu. Tinuruan ako ni ate Marie,” inosenteng komento ng paslit. Kagat-nguya-lagok sa pagitan ng batang pagmumuni-muni. “Eh, wala pa kasi tayong pera. Haâ€ mo, itatanong ko ke tatay kung may pera siya para makabili ka ng gagamitin mo at saka kita ipapasok diyan, sa may elementari iskul,” sabi ng ina. Parang may bikig sa lalamunan. Patuloy lamang ang kusot at piga. Pilit na itinatago sa anak ang bugtong sa kanyang mga mata. “Nanay, punta lamang po ako kina Len-len ha? Laro lang kami,” sabi niya. “Nailagay mo ba sa lababo ang pinagkanan mo, ha?” sabi ng ina. Tango ang nakamit mula kay Tino. “Mag-iingat ka… ang tren!” sabi ng ina, sa tinig, bakas ang mahigpit ang habilin. “Opo! Tumatabi naman kami kapag dumaraan ‘yun,” sabi ni Tinong parang nagmamalaking kaya niyang iwasan ang tren. “Sinasabi ko lang. ‘Di ako lagay na naglalaro kayo sa gitna ng riles. Naku! Kapag nakita kita! May pingol,” sabi niya kay Tino na anyong nanggigil subalit biglang bawi sa ngiti. Napangiti si Tino. Sabay takbo sa labas. Binaybay ni Tino ang gilid ng riles ng tren. Panglimang bahay ang bahay nina Len-len. Pagtapat pa lamang sa may bintana, isinigaw ang pangalan ng kalaro. Walang sumagot liban sa ina ng kalaro. “Naku, Tino! Wala si Len-len. Sumama sa ama niya para manguha ng dyaryo at bote. Pero baka pabalik na sila. Kanina pang madaling-araw ‘yon eh,” sabi ni Aling Laring. “Ganoon po ba? Sige po, intayin ko na lang ho siya rito,” sabi niya. “O sige. Pero baka mainip ka? O ayan na pala sila, eh!” ani Aling Laring nang makita ang mag-amang nagbibiruan pang nagtutulak ng wala nang laman ng kariton liban sa ilang kilong bigas, ilang itlog, at instant mami. “Tino! Ang aga mo ha?” sabi ni Len-len sa kalaro. Ni hindi man lamang natulungan ang ama sa pagbababa ng laman ng kariton. Tuwang sinalubong ang kalaro. “Tay, laro lang kami,” sabi kay Mang Ador, habang papasok sa pinto ng kanilang barung-barong. “O siya, at mag-iingat kayo!” sabi nito na hinabol ng tanaw ang papalayo nang mga paslit. “Malaki ba ang kita sa bakal-bote?” tanong ni Tino habang sinisipat ang tansang nakakulong sa parisukat. Pagbato ng pato, apat na tansan ang tumilapon papalabas ng kuwadrado. “Medyo, lalo na kung pinitpit na lata ng softdrink ang ibebenta mo saka iyon bang kawad ng kuryente… tanso! Yun nga, mas mahal ang dilaw kaysa sa pula. Sa dyaryo, mura lang eh,” pakli ng kalaro habang tinitingnan ang pagsipat ni Tino sa nalalabing anim na tansang nakakulong sa kuwadrado. “Ahh… sumama kaya ako sa inyo, ano? Kasi kailangan daw ng pera para makabili ako ng gamit sa eskuwela… Ikaw ba, papasok ka na ba sa eskuwela?” tanong niya kay Len-len sabay iling nang hindi man lamang nakapagpalabas ng isa sa natitirang anim na tansan. “Oo raw. Hindi ko alam kina Inay at Itay eh. Gusto mong sumama puwede naman. Kaso papayag ba ang tatay at nanay mo?” sabi ni Len-len na nakapaglabas ng tatlo sa natitirang anim. “Papayag naman siguro ang mga ‘yon. Saka gustung-gusto ko na talagang pumasok sa eskuwela,” aniya. Pinagmasdan niya ang pagtilapon mula sa kuwadrado ang tatlo pang tansan. “Lalabas ba ulit kayo mamamaya?” “Oo,” sabi ng kalarong muling inaayos ang mga tansan para muling sipatin at tirahin. “Sama ako. Kahit sandali lang para maranasan ko ang ginagawa n’yo. Puwede ba?” sabi niya, himig nakikiusap sa kalaro. “Sige. Pero dapat magpaalam ka ha? Iyong maayos,” bilin ng kalaro. Tanghalian. Sa pagitan ng pagsubo, sinabi niya sa ina ang gustong mangyari. Sasama siyang magtulak ng kariton at maghalukay ng basura para magkaroon ng kaunting barya. “Hindi mo naman kailangang gawin iyon. Saka, maliit ka pa,” sabi ng ina. “Pero bakit po si Len-Len, sumasama?” sabi ni Tino. Tila maiiyak. Nahabag ang ina. Sa kanyang puso, alam niya ang pagnanasa ng kanyang anak na makapag-aaral. Matagal na niyang napupuna ang inggit sa munting mga mata ng anak sa mga nagsisipasok na mga bata doon sa kalapit na eskuwelahan. Minsan, nakikita niyang nakatanghod ang anak sa mga ito. Ang lumang abakadang napulot ng ama sa basurahan ang pinagtitiyagaang basahin. Kabisado na niya ang mga nakasulat doon–mula sa puso. “O siya. Kunsabagay, hindi naman siguro masamang sumama ka. Pero ngayon lang ha? Hindi papayag tiyak si Tatay na lagi kang sasama sa pagbabasura at baka magkasakit ka.” Kumislap ang mga mata ng paslit. Maya-maya pa, kasama siya ng kalaro at ng ama nito sa pagtutulak ng kariton. Dahil nasa munting puso ang pag-asam sa biyayang dulot ng dyaryo, bote, bakal at iba pang basura, tila walang pagod ang munti niyang mga bisig. Basyo ng hinyebra, toyo, patis ang nakita sa basura. Ang mga papel, na kahit matagal niya bago maisalansan dahil sa binabasa ang laman, masinop na inilalagay sa kanilang kariton. “Ang sipag naman ni Tino ah!” sabi ni Mang Ador. Binibilang ang nakikitang basura ng paslit. “Gusto ko po kasing pumasok sa eskuwela,” sabi niya, nakangiti. “Naku, talagang mana ka sa tatay mo! Ha-ha-ha! Bastaâ€ t may gusto, ginagawa ang lahat. O siya, tama na ‘yan at marami na tayong nakuha,” sabi ni Mang Ador sa paslit. “Mayroon pa po, banda roon. Kukunin ko lang,” sabi ni Tino. “O siya, sige. Mag-iingat ka ha? Puntahan ka namin ni Len-len maya-maya. Masigla ang katawan niya, patalun-talon pa habang papunta sa kinakitaan ng maraming basurang pinapag-asang makatutulong sa kanya para makapasok sa munting eskuwelahang malapit sa kanila. Mga boteng nagkalat sa tabi ng riles at ilang bakal sa mismong gitna nito ang nakita ni Tino. May ilang karton din na mula sa mga bahay-bahay na ibinagna na lamang sa tabi. Nasinop na niya sa dalang sako ang ilang boteng nasa tabi ng riles. Nalibang naman siya sa pagkuha ng ilang pirasong bakal na nasa gitna ng perokaril. May ilang bote rin ng hinyebra at piraso ng garapa ang nasa gitna ng dinadaaanan ng tren na gumigising sa kanya tuwing umaga. May ilang dyaryo rin siyang nakita. Binasa ang ilang nakalaman saka isinilid sa sako. Makadaragdag din, sabi ng kanyang munting puso. Nalilibang siya habang sinasabi sa sarili na baka makabili siya ng bag at ilang gamit pang-eskuwela kapag napuno niya ang sako. Samantalang nagmumuni-muni, patuloy ang silid ng paslit ng mga nakikitang bote sa kanyang sako. Linga… linga… linga… Kapag may nakitang maaring pakinabangan, silid sa sakong nangangalahati na rin. Mabigat. Halos hila na niya subalit walang pagod ang katawan niya. “Gusto kong pumasok sa eskuwela,” sabi ng munting isip niya. Nalunod ng mga pangitain ng eskuwela ang isip ni Tino. Linga. Kapag may nakita, kuha, silid sa sako. Napatili ang kaibigan niyang si Len-len. Lunod ang isip ni Tino sa pangitain ng eskuwelahan, ng mga bata. Hindi niya naririnig ang tili ni Len-len at ang sigaw ng ama nito. Hindi niya naririnig ang huni ng tren… The post Bote, Dyaryo, Bakal appeared first on Tinig.com.
Ang Butong Itinanim sa Puso ng Isang Hamak na Mag-aaral
"Ito ang aking pangarap. Katulad ng buto ay itinanim ko sa aking puso. Inalagaan nang husto. Pinatatag sa gitna ng mga pagsubok at kahirapan hanggang sa yumabong nang yumabong at namunga ng napakatamis na tagumpay." The post Ang Butong Itinanim sa Puso ng Isang Hamak na Mag-aaral appeared first on Tinig.com.
Naaalala ko pa noong ako’y pumasok sa paaralan sa kauna-unahang pagkakataon. Limang taong gulang pa lamang ako noon nang inihatid ako ng nanay ko sa isang Day Care Center sa aming baranggay. Bakas sa aking mukha ang pagkasabik na tawaging isang estudyante. Nag-aaral. Nakikinig sa guro. Nakikipaglaro. Natututo. Sa aking murang isipan ay itinanim ko na sa aking puso’t diwa na ako ay magsisikap sa aking pag-aaral hanggang sa makatapos. Ipinangako ko na sa aking sarili na darating ang panahon na ang isang hamak na batang katulad ko ay aabutin ang kanyang mga pangarap. “Anak, tanging edukasyon lamang ang kayamanang maipamamana namin sa inyong magkakapatid kaya’t pagbutihin ninyo ang inyong pag-aaral,” paalala ng aking nanay at tatay na kung bibilangin ay isang libong beses na yatang sinabi sa aming limang magkakapatid. “Hindi naman ito para sa amin, para ito sa kinabukasan ninyo.” Mahirap lamang kami. Walang sapat na kita ang aking mga magulang upang itaguyod kaming lahat sa pag-aaral. Kung minsan nga mantika at toyo lamang ay sapat na upang maiulam naming buong pamilya. Mapalad na kapag makakabili ng isang latang sardinas na pagsasalu-saluhan ng lahat sa hapag. Dumarating din ang araw noong ako ay nasa elementarya at hayskul na halos wala nang maipabaon ang aking mga magulang sa akin ngunit gagawa pa rin sila ng paraan para lamang ako ay makapasok. Sayang daw kasi ang isang araw kung liliban ako sa klase. Sa ganitong mga pagkakataon sa aming buhay ay lalong tumitindi ang aking pagnanasang makatapos sa aking pag-aaral. Sabi kasi ni tatay, kapag nakatapos kami sa kolehiyo ay mas malaki ang oportunidad sa buhay. Iba na raw ang may pinag-aralan lalo na sa panahong ito. Naniniwala ako sa aking mga magulang. Kaya mula noon ay sinisikap kong mag-aral nang mabuti. Kahit na minsa’y walang laman ang tiyan ay tinitiis ko basta’t nakakapag-aral ako. Kahit kailan yata sa aking pag-aaral ay hindi ako lumiban sa klase maliban na lamang kung ipanlalaban ako ng aming paaralan sa ibang lugar para sa iba’t ibang kumpetisyon. Walang pagsidlan ng tuwa ng aking nanay at tatay nang nagtapos ako sa elementarya. Mas lalong umapaw ang kanilang kaligayahan nang ibalita ko sa kanilang sasabitan ako ng medalya sa graduation bilang first honors sa aming klase. Bakas sa kanilang mukha ang malaking pag-asa. Hindi nila alam na napakasaya ko rin kapag napapasaya ko sila dahil parang nagbubunga ang kanilang mga sakripisyo. Hanggang sa tumuntong ako sa sekondarya at habang tumatagal ay lalong nag-aalab ang aking pagnanasang maabot ang aking mga pangarap. Sa kabila ng mga hirap na pinagdaanan ko bilang isang estudyante at ng aking mga magulang sa aming kabuhayan ay nakatapos pa rin ako sa hayskul. Sa pagkakataong ito ay muli akong nakapaghandog ng medalya sa aking nanay at tatay bilang first honorable mention. Sa bilis ng panahon ay parang bumibilis ang tibok ng aking puso. Para akong kinakabahan sa mga susunod na yugto ng aking buhay. Hindi ko akalaing makakapasok ako sa kolehiyo. Salamat na lamang at ako ay isang iskolar sa isang kilalang pamantasan dito sa Malolos kaya’t nagkaroon ako ng napakagandang pagkakataon upang maipagpatuloy ang aking pag-aaral. Subalit mas matindi pala ang kabang nadarama ng aking mga magulang. Gabi-gabi na lamang ay iniisip nila kung kakayanin pa ba nilang ako ay pag-aralin. Lahat ng aking mga batang kapatid ay nag-aaral din kaya’t lalong mahirap para sa kanila. Kahit na ako ay isang iskolar ay mahirap pa rin sa aking mga magulang na itaguyod ako sa kolehiyo dahil batid nila na mas malaki ang mga gastusin lalo na sa mga proyekto na kailangan sa napili kong kurso. Nakatingin sa alapaap habang nababalot ng dilim ang buong paligid na tanging kislap ng mga bituin at sinag ng buwan lamang ang tanging liwanag, malayo na ang nililipad ng aking pangangarap. “Konting tiis na lamang at malapit na malapit na,” bulong ko sa aking sarili. Alam ng Diyos ang aking bawat panalangin na sana’y bigyan niya ako ng sapat na lakas upang huwag sumuko sa buhay. Mahirap ang buhay-estudyante. Para sa akin, ang pag-aaral ay hindi biro. Nariyan ang kaliwa’t kanang mga proyekto at responsibilidad. Araw-araw, kailangang mag-review para sa mga quizzes at examinations. Idagdag pa ang magkakalapit na deadline para sa aming mga gawain sa lahat ng subjects. Ibang-iba ang buhay sa kolehiyo. Malayung-malayo sa buhay ng hayskul at elementarya. Dito kailangan sanay kang tumayo sa sarili mong mga paa. Wala kang ibang aasahan kundi ang sarili mo. Kailangan marunong ka ring makisama sa mga kamag-aaral mo. Iba’t ibang lugar na kasi ang kanilang pinanggalingan. Hindi katulad noong hayskul na halos lahat kayo sa klase ay magkakapit-bahay lamang. Sa kolehiyo makikilala mo ang iba’t ibang uri ng tao. Malalaman mong lahat pala kayo ay may kanya-kanyang pananaw sa buhay, kanya-kanyang diskarte, at kanya-kanyang istorya. Subalit kung mayroon mang pagkakapareho sa aking mga kamag-aaral sa kolehiyo, marahil ay halos lahat sila ay talagang nakakaangat sa buhay. Halata sa kanilang mga pananamit, pagkain, kagamitan, at pagkilos na talagang mapalad sila dahil may magandang kabuhayan ang kanilang mga magulang. Hindi na nila inaalala kung may ipambabayad ba sila sa kanilang tuition. At lalong hindi problema kung may kakainin ba sila sa tanghalian. Ngunit isa man sa mga bagay na iyon ay hindi naging dahilan upang maging maliit ang tingin ko sa aking sarili. Salat man ako sa mga materyal na bagay, sinisigurado ko na mayaman ako sa disiplina na bata pa lang ako’y itinuro na sa akin ng aking mga magulang. Kahit kailan ay hindi ko inisip na sumuko sa labang ito ng buhay. Minsan, mapagbiro ang tadhana ngunit natutunan ko na kung paano makisabay sa agos ng panahon. Sipag at tiyaga. Iyan ang prinsipyong noon pa man ay kakambal na ng aking pagsusumikap. Kaya naman kahit mahirap para sa akin ay sinubukan kong maging working student noong nasa second year college ako. Napansin ko kasi na nahihirapan na sila nanay at tatay kung saan kukunin ang pang-araw-araw na gastusin namin. Pumasok ako bilang crew sa isang fast food chain. Sa araw nag-aaral ako maghapon, at pagsapit naman ng gabi ay nagtatrabaho ako na madalas ay inaabot pa ng madaling araw. Sa tuwing matatapos ang trabaho halos bumigay na ang katawan ko sa sobrang hirap at pagod. Pag-uwi ko sa bahay matutulog ako nang tatlo o dalawang oras at pagkatapos ay gigising nang napakaaga para maghanda naman sa klase. Ganito ang sitwasyon ko noong panahong iyon. Mahirap para sa akin dahil halos hindi ko na maidilat ang mga mata ko sa labis na pagkahapo. Minsan nga ay literal na hindi na ako matutulog dahil kailangan kong mag-review para sa exam sa araw na iyon. Masuwerte na kapag nakatulog ako sa sinasakyan kong jeep papasok sa klase. Labag man sa kalooban ng aking mga magulang na magtrabaho ako sa mga panahong iyon dahil alam nilang mahihirapan ako ay sinubukan ko pa rin dahil alam kong makakatulong ito sa kanila sa pagpapaaral sa akin. Kahit kaunti ay natugunan ko ang iba kong pangangailangan sa eskwelahan. Habang tumatagal ay lalong pahirap nang pahirap ang buhay bilang isang estudyante sa kolehiyo. Mas lalo kang susubukin kung kakayanin mo pa bang panindigan ang piniling propesyon na iyong pinag-aaralan. Katakut-takot na paperworks at research ang kailangang gawin sa halos araw-araw. Sabay-sabay na projects at mga nakadudugong examination. At halos sa library na ako nakatira dahil hilig ko na talaga noon pa ang magbasa ng maraming aklat. Kasabay pa nito ang mga responsibilidad na ibinigay sa akin bilang Pangulo ng isang organisasyon sa aming pamantasan. Lahat ng iyan ay naging bahagi ng aking makulay na buhay sa kolehiyo. Kung minsan nga, aaminin ko na, hindi ko namamalayang pumapatak na pala ang luha sa aking mga mata, hindi dahil sa sumusuko na ako, kundi dahil sa tuwa na nakakayanan ko ang lahat ng ito bilang isang hamak na estudyante. Salamat sa Diyos at sa apat na taong pag-aaral ko sa kolehiyo ay napanatili ko ang aking scholarship. Iniisip ko nga kung paano na lamang kung hindi ako iskolar — siguro ay triple itong paghihirap ng aking mga magulang sa akin. Ngayon pa nga lamang ay halos mas matanda na sila sa kanilang mga tunay na edad. Minsan pinagmamasdan ko sila sa kanilang pagtulog habang bumubulong ako sa aking sarili na napakapalad ko sapagkat nagkaroon ako ng mga magulang na katulad nila na kahit kailan ay hindi ako pinabayaan. Sa lahat ng panahon ay sinamahan nila ako sa bawat hakbang ko patungo sa aking pag-abot sa mga pangarap na dati ay halos kasing layo ng mga bituwin sa langit na tinatanaw ko gabi-gabi, ngunit ngayon ay halos abot-kamay ko na. Ngayon, ilang araw na lamang at muli akong magmamartsa paakyat sa entablado. Nakasuot ng itim na toga. Tatanggapin ang diplomang nagpapatunay na ako ay nagtapos sa kursong Bachelor of Arts in Mass Communication Major in Broadcasting sa Centro Escolar University-Malolos. Makikipagkamay sa aking mga propesor at dekana na naging malaking bahagi ng aking buhay dahil sila ang aking mga gurong nagbukas ng pinto para sa akin upang matuto nang husto. Yuyukod sa harap ng daan-daang estudyanteng magsisipagtapos na katulad ko at mga magulang na katulad ng aking nanay at tatay ay labis-labis din ang kagalakang nadarama para sa kanilang mga anak. Sa gitna ng entablado, muli akong sasamahan ng aking mga magulang upang isabit ang gintong medalya sa akin bilang cum laude. Katulad ng isang butong itinanim sa bakuran, kapag inalagaan nang husto ito’y tutubo, yayabong, at sa paglipas ng panahon — pagkatapos maging matatag laban sa mga bagyo’t unos — ay mamumunga rin nang matamis at masarap. Ito ang aking pangarap. Katulad ng buto ay itinanim ko sa aking puso. Inalagaan nang husto. Pinatatag sa gitna ng mga pagsubok at kahirapan hanggang sa yumabong nang yumabong at namunga ng napakatamis na tagumpay. Ang isang hamak na estudyanteng katulad ko na dati-rati’y nangangarap lamang sa ibabaw ng aming bubungan na balang-araw ay makapagtapos ng pag-aaral, ngayon ay isa nang ganap na propesyunal. Una at higit sa lahat, inihahandog ko ang lahat ng parangal at papuri sa ating Amang Diyos na siyang sandigan ko sa habang panahon. Iniaalay ko rin ito sa aking mga magulang at buong pamilya na mga inspirasyon ko sa bawat pakikipaglaban sa bawat hamon ng buhay. At sa aking mga guro mula noong ako’y unang pumasok sa paaralan hanggang sa aking pagtatapos ngayon sa kolehiyo ay taus-puso kong pinasasalamatan dahil sa kanilang kadakilaan bilang gabay, ilaw, at pangalawang mga magulang. Hindi ko rin malilimot ang aking mga kamag-aaral at mga kaibigan na sa hirap at ginhawa ay nakasama ko sa maraming taon. Gayundin ang lahat ng mga tao na sa pagdaan ng panahon ay nakilala ko upang magbahagi sa akin ng kanilang mga karunungan at kakayahan. Hindi pa rito nagtatapos ang lahat. Sa buhay na ito dapat kong isipin na nagsisimula pa lamang ako. Marahil ay napagtagumpayan ko ang unang hakbang ngunit alam kong dapat kong paghandaan ang pagharap sa mas malaking mundo. Ano ang naghihintay sa akin sa mga darating pang bukas pagkatapos nito? Natuklasan ko na ang buhay ng tao ay isang walang katapusang pangarap. Walang katiyakan kung maabot ito o mababasag lamang. Ngunit isa lamang ang sigurado, sa taong may determinasyon, sipag at tiyaga, tamang pananaw sa buhay, malinis na pag-uugali, at takot sa Diyos, ang kanyang mga pangarap ay magiging isang ganap na katotohanan. Ito ang mga mabisang sangkap upang ang butong itinanim sa puso ay magbunga nang masagana. The post Ang Butong Itinanim sa Puso ng Isang Hamak na Mag-aaral appeared first on Tinig.com.