July 28, 2008 | Tinig, Top
Jose Rizal o Andres Bonifacio?
Elyboy EstoqueNatitiyak kong ang isyung ito ay pangkaraniwan na lamang sa pandinig sa karamihan sa ating mga Pilipino. Ito kasi ang kasalukuyang aralin namin sa History. At tulad ng karamihan sa ating mga Pilipino, nais ko ring malinawan sa kung sino ba talaga ang tunay at karapatdapat na maging Pambansang Bayani.
Para sa akin, sina Jose Rizal at Andres Bonifacio ay kapwa karapat-dapat na maging pambansang bayani. Pareho sila ng prinsipyo at hangarin — ang ipaglaban ang karapatan nating mga Pilipino at kamtin ang kalayaan ng ating inang bayan.
Base sa mga narinig ko, marami sa kanila ang nagsasabing si Andres Bonifaco ang karapat-dapat na hiranging pambansang bayani sapagkat talagang lumaban siya at nagbuwis ng dugo. Kung babasahin natin ang kwento ng “Sigaw sa Pugadlawin” masasabi nating, handa talaga si Bonifacio na ibuwis ang kanyang buhay alang-alang sa ating bayan. At si Rizal ay walang ginawa kundi ang magsulat.
Subalit — hindi naman sa pinapanigan ko si Rizal — di ba sa mga sulat ni Rizal, namulat ang Pilipino sa katotohanang masasama ang mga Kastilang sumakop sa ating bayan? Kung titingnan natin sa kabuuan, ang pakikipaglaban ni Rizal ay kakaiba sa lahat ng mga bayani. Karamihan sa ating mga bayani ay nakikipaglaban sa pamamagitan ng madugong labanan, subalit si Rizal ay nakikipaglaban sa mapayapang paraan.
Sa nabasa kong aklat na pinamagatang “Rizal without the overcoat” ni Ambeth R. Ocampo isa sa mga sulat ni Rizal ay ganito ang sinabi:
The step that I have taken, or am about to take is undoubtedly very risky, and it is unnecessary to say that I have pondered on it a great deal. I know that everyone is opposed to it, but I also realize that no one knows what goes on in my heart. I cannot live knowing that many are suffering unjust persecution because of me. I prefer to face death and gladly give my life to free many innocent persons from this unjust persecution.
Sa sulat na ito, makikita natin na tulad ng ibang mga bayani, si Rizal din ay handang ibuwis ang kanyang buhay para makamit ang kalayaang ating inaasam-asam.
Para sa akin, ang pagpili o para tawagin kang isang bayani, hindi lang dapat gawing basehan kung ang isang tao ay sumabak sa isang madugong pakikipaglaban; hindi lang sa katapangan — kundi gawin din nating basehan ang isang prinsipyong “lumaban nang walang dugong aagos.”
Kung sino man para sa inyo ang tunay na bayani, karapat-dapat sila dahil, sila ang nais ng puso at isip ninyo. Kaya si Rizal man o si Bonifacio ang pambansang bayani — silang dalawa ay parehong karapat-dapat.
Si Ka Andres lamang ang dapat tanghaling pambansang bayani. Si Rizal ay na diklara dahil siya ang pinili ni William Howard Taft (hari ng imperyalista noon).
Joseph B. Smith’s “Portrait of a Cold Warrior” (1987) page 275. Pakana ni Taft ang lahat.
si andres bonifacio ang dapat na tanghaling pambansang bayani at hindi si rizal.
“di ba sa mga sulat ni Rizal, namulat ang Pilipino sa katotohanang masasama ang mga Kastilang sumakop sa ating bayan? Kung titingnan natin sa kabuuan, ang pakikipaglaban ni Rizal ay kakaiba sa lahat ng mga bayani. Karamihan sa ating mga bayani ay nakikipaglaban sa pamamagitan ng madugong labanan, subalit si Rizal ay nakikipaglaban sa mapayapang paraan”.
-sa mga sinulat ni rizal ay walang namulat na mga pilipino! bakit? dahil ang LAHAT NG sinulat ni rizal ay nasa wikang BANYAGA, nasa wikang kastila at hindi sa ating sariling wika!at paano mammumulat ang mga pilipino nang mga panahong iyon kung hindi sila nakakaintindi ng wikang kastila? dahil si rizal ay pumapabor pa rin sa mga kastila at hindi sa kanyang mga kababayan dahil ang isa sa mga propaganda niya ay ang gawin lamang lalawigan ng espanya ang pilipinas at hindi bilang nagsasariling bansa.
at kung hindi dahil kay bonifacio hindi mababasa sa tagalog ang mga sinulat ni rizal. dahil siya ang nagsalin ng mga ito. upang lubos na maunawaan ng mga pilipino kung ano ang ibig nitong ipabatid.
at ano mang iwas sa madugong labanan. ito ay hindi maiiwasan.
jose rizal man o si andres bonifacio!? pareho lang silang bayaning pilipino,pareho silang handang magbuwis ng buhay para sating mga pilipino sabi nga iisa lang ang gusto nilang mangyari, ang ipagtanggol ang ating mga karapatan. Kaya sana wag nating husgahan ang bawat isa sa kanila.
[quote]jose rizal man o si andres bonifacio!? pareho lang silang bayaning pilipino,pareho silang handang magbuwis ng buhay para sating mga pilipino sabi nga iisa lang ang gusto nilang mangyari, ang ipagtanggol ang ating mga karapatan. Kaya sana wag nating husgahan ang bawat isa sa kanila.
[/quote]
-sa pagtatanghal ng ating pambansang bayani kaillangan nating pumili ng isa. katulad sa pagpili sa iyong dalawang manliligaw kailangan mong pumili sa kanilang dalawa. kahit na mahal mo silang dalawa. At ang pipiliin mo ay mas matimbang sa iyo hindi ba. ganoon rin sa kanila rizal at bonifacio kailangan isa lang ang piliin sa kanila. bilang ating pambansang bayani.
- sa pagpili kay rizal bilang pambansang bayani at hindi si bonifacio ay nagkaroon ng paghuhusga. dahil ang paghuhusga ay hindi maiiwasan. sa ginawang paghuhusga na iyon ay nagkaroon ng diskriminasyon. bakit? dahil si bonifacio ay hinusgahan at ang panghuhusga na iyon ay isang malaking pagkakamali.
Ang paghuhusga ay kailangan para maituwid ang ating kasaysayan na binaluktot ng puwersang Imperyalista.
si rizal ang gusto dahil hindi naman kailan na mamatay ka sa pakikipag laban. si jose rizal ang pambansang bayani ko pero kahit si andres bonifacio ang ang gusto nyo sino man sa kanilang dalawa pareho naman silang lumaban sa kanilang sariling paraan si rizal ay sumulat ng kwento na nag mulat sa tao sa ginagawa ng kastila at si bonifacio ay naki pag laban at binuwis ang kanyang buhay para tayo ay magin malaya.
kung sa mga oras na ito ay pagdedebatihan pa rin kung sino nga ba ang karapat-dapat na hiranging pambansang bayani ng pilipinas, sa palagay niyo ba’y natutuwa ang mga bayaning pinag-uusapan ninyo..? tanggapin na lang natin ang masarap na katotohanang may mga katulad nilang hindi nanghinayang na ibuwis ang mga buhay alang-alang sa tinatapakang lugar ng mga pilipino. ke rizal man o bonifacio, ang mahalaga’y lumaya tayo sa kamay ng mga mapang-aliping kastila (na pilit inaagaw sa aitn ngayon ng gobyerno)…’wag na nating pagtalunan pa kung sino ang dapat na twaging pambansang bayani natin, kung tutuusin, maituturing na mga dakilang bayani ang lahat ng pilipinong nag-alay ng buhay sa pilipinas, nakilala man o hindi, gumawa man ng pangalan o hindi, simpleng mensahero man hanggang sa pinakalider ng mga kilusan…ang dapat nating itanong sa ating mga sarili ngayon, sa panahong ito, kaya mo pa kayang maging rizal o bonifacio ng henerasyong ito?