Awiting Hudhud at Epikong Darangen

Ang awiting Hudhud ng mga Ifugao at ang epikong Darangen ng mga Maranao ng Lake Lanao ay naitalaga bilang isa sa mga kinatawan ng “Intangible Heritage of Humanity ng United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) sa kanilang proyektong “Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage”.

Ang pasyang ito ay ginawa ng Convention’s Intergovernmental Committee sa Algiers noon pang nakaraang taon.

Ang komite ay nagpasyang kagyat na itala ang hudhud at darangen bilang kinatawan ng “masterpieces of the oral and intangible heritage of humanity” na ipinroklama ng UNESCO. Ang Hudhud ng mga Ifugao at ang Darangen ng mga Maranao ng Lake Lanao ay itinalang obra maestra ng UNESCO sa mga taong 2001 at 2005.

Awiting Hudhud

Isang mahalagang antropolohikal na dokumento, ang hudhud ay binibigkas at inaawit ng mga Ifugao tuwing oras ng pagtatanim at tuwing panahon ng ani. Ito rin ay inaawit sa mga lamay ng patay sa kanilang komunidad. Mula pa noong unang panahon, maituturing nang antigo ang awiting hudhud. May mahigit 200 awitin at 40 bahagi ang isang hudhud, na kung aawitin ang kabuuan ay aabot sa mahigit apat na araw. Dahil ang mga Ifugao ay may malaking pagpapahalaga sa mga ina, ang palaging umaawit ng hudhud sa mga panahong may okasyon ay ang nanay o kababaihan sa lugar. Bilang manunula o mang-aawit nito, siya ay naninilbihan bilang tagapangalaga ng kulturang ito bilang guro at tagapayo.

Inaawit o tinutula ang hudhud gamit ang isang melodiya na karaniwan sa lahat ng bersiyon nito sa buong rehiyon. Ang wika nito ay puno ng paglalarawan at paulit-ulit na pagsasalarawan ng kuwento ng epikong ito.

Sa kasalukuyan, iilan lamang ang may panulat sa kulturang ito at sila ang mga natatanging manunula na nakakaalam sa kuwentong napapaloob sa hudhud. Ilan sa mga dahilan ng paglalaho ng hudhud ay una, ang pagbabagong-loob ng mga tradisyunal na Ifugao sa pagiging Kritiyano. Pangalawa,ang mga kabataang Ifugao ay naniniwalang hindi na mahalaga sa kanila ang tradisyong ito. Pangatlo, ang hudhud ay batay sa manu-manong pag-aani, na para sa kanila ay makaluma na dahil sa makabagong teknolohiya ngayon. Pang-apat, ang hudhud ay may hangaring panatalihing gising ang mga taong naglalamay sa patay, subalit ang hangaring ito ay napunuan na ng makabagong radio at telebisyon at iba pang teknolohiyang makapagbibigay-aliw sa mga naglalamay. Dahil dito, ang hudhud ay may malaking panganib na mawala na sa tradisyong Ifugao. ng panganib na ito ay lalo lamang pinangangambahan dahil ang Banaue Rice Terraces na isang “natural landscape” na isang “World Heritage Site” ay nasa talaan din ng mga “endangered”.

Epikong Darangen

Ang Darangen ay isang napakatandang awitin na puno ng karunungan hinggil sa mga Maranao–isa sa tatlong grupo ng mga Muslim sa bansa, na nakatira sa Lake Lanao, rehiyon ng Mindanao. May 17 bahagi ito at kabuuang 72,000 linya, ang Darangen ay nagsasalaysay ng kasaysayan ng Maranao at ang kuwento ng iba’t ibang mga bayani nila. Sa karagdagan, ang epiko ay nagsasalaysay din ng mga kuwentong may tema ng buhay at kamatayan, panliligaw, pulitika, pag-ibig at iba pang mga damdamin. Ang Darangen ay nagpapahayag din ng kanilang batayang batas at antas ng pamumuhay bilang bahagi ng lipunan. Ayon sa kanila, ang Darangen ay nagmula pa noong hindi pa sumisibol ang Islam.

Ang Darangen na isang wikang Maranao, na may kahulugang “to narrate in song” ay bahagi na ng kulturang Muslim at siyang pinangangambahan ding maaring mabura sa tradisyon nila kung hindi pangangalagaan.

Samantala, ang ibang bersiyon ng Darangen ay naipasa sa pamamagitan ng pagsasalin-salin ng kuwento. Ang karamihan naman nito ay naisulat na at naitala sa mga aklat at ginawang koleksiyon ng mga Maranao. Pinahahalagahan nila ang mga aklat na ito upang mapanatili ang tradisyon nila sa kabila ng makabagong teknolohiya. Ang Darangen ay inaawit tuwing may selebrasyon ng kasalan na tumatagal din ng pitong araw. Ang mga manunula nito ay nagsasadula ng kuwento nang taimtimang isinasaulo ng mga titik nito. Kadalasang may kasamang sayaw ang darangen.

Ang Darangen ngayon ay isinasadula ng mga iskolar na sadyang pinag-aralan ang kuwento at titik nito.

You may also like...

20 Responses

  1. maw says:

    pde po ba mgkaroon ng english version nitong article n2

  2. jhing says:

    pwede po bang makahingi ng summary ng epiko ng darangen?? pls po.. badly needed lang po talaga…thanks so much po

  3. raquel pagapulangan says:

    pwede po bang makahingi ng kopya ng epiko ng hud hud o ng hinilawod

  4. amsi says:

    where can i download copies of the different alamat in tagalog i need it for my project thank you

  5. mads says:

    may english version napo ito at matatagpuan sa Mindanao state university

  6. CRUZ says:

    MERON PO BANG PICTURES ANG DARANGEN

  7. glady says:

    may copy na po ba kayu ng darangen, yung filipino version?kailangan o po talaga..tnx po, pai-e-mail na lang po sa bg02_shenen@yahoo.com…tnx po talaga, sana po, kung pede ngayung araw na..=)

  8. eunice says:

    pede po paki-send ng summary ng hud-hud,hinilawod.bidasari,bantugan at indarapatra and sulayman….?
    please lang po….
    kailangan lang talaga….
    paki-send na po sa email ko…taurus_libra03@yahoo.com
    thank you…

  9. mavz says:

    pwd po b mkahingi ng kopya ng mga epikong tagalog?kht 3 lng summary nlg pra maikli hudhud,hinilawod,sulayman at bantungan. klngan lng po plz..pki send lng po s e mail q. mavzjj_28@yahoo.com..tnx!!pwd poh b ngaun n??

  10. mechille says:

    i want the copy of “gising na bidasari”……
    pls…………….e mail ko. me_lg@yahoo.com

  11. dona says:

    meron po b kayong copy ng alamat ng banaue??pls email it on my email ad……….tagubasidonalyn@yahoo.com………….tnx po!!!!

  12. znneds says:

    can i have the summary of darangen pls send it to:
    racheldennisegalang@yahoo.com
    thanks

  13. leaniel says:

    ang gusto ko ang epiko ng hudhud hindi ang awiting hudhud!

  14. elvira says:

    wala na po bang ibang example ng epiko

  15. Fidel says:

    Pwede poh…favor.. Kailangan lang poh talaga eh… Meron poh ba kayo ng summary ng Darangen, Ibalon, Aliguyong, Indarapatra at Sulayman, at iba pang Epiko…
    Salamat poh…!! I hope you Response early..

  16. shanuri says:

    wala po ba kayong interpretations sa darangen?? can’t understand eh..

  17. SNIPER GENEROSA says:

    pwede po pakisend nyo ung epiko ng hudhod..? project po namin.. salamat po
    :)

  18. SNIPER GENEROSA says:

    kahit 5 epiko po mas maganda.. tnx po uli :lol2:

  19. lein says:

    pls. po nid q 5 epiko pilipino tagalog version..tnx

  20. *arnel 12* says:

    plz tlunga nyo naman ako sa assign ko po khit anong epiko plzzzzzzzzz :roll: :drool: :cry: :oops: :-p :mad: :ayaw: :taray: 8) :? :shock: :eek: :o :galit: :mad: :mad: :sad: :lol: :lol2:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>